آخرين مطالب

تخريب پوشش گياهي و تکرار وقوع سيل در مازندران مقالات

تخريب پوشش گياهي و تکرار وقوع سيل در مازندران

  بزرگنمايي:

تکرار وقوع سيل در مازندران که در دهه‌هاي اخير به اوج خود رسيد، زيان‌ها و وسعت خرابي‌هاي آن به گونه‌اي فاجعه‌آميز سال به سال بيشتر مي‌شود که از نمونه‌هاي آن مي‌توان به سيل‌ سال‌هاي 73 ، 82 و 91 در نوشهر و سال 78 در نکا و وقوع سيلاب اخير بهشهر اشاره کرد.

روند رو به افزايش تخريب پوشش گياهي بر کسي پوشيده نيست و عوامل متعددي در اين تخريب همه‌گير نقش دارند و شواهد حاکي از رابطه بين رشد روزافزون جمعيت و صنعتي‌ شدن کشورهاي در حال توسعه با کاهش سطح عرصه‌هاي طبيعي به ويژه جنگل‌ها و مراتع است.

برقرار نبودن تعادل پايدار بين دام و مرتع، تغيير کاربري عرصه‌هاي طبيعي به هر دليل خواه قانوني و اجتناب‌ناپذير و خواه غيرقانوني و غيرموجه اعم از تبديل اين اراضي به کاربري زراعي، مسکوني، مسير انتقال نيرو، نفت و گاز، توسعه جاده‌هاي مواصلاتي، بهره‌برداري از معادن از جمله عوامل مؤثر در  تخريب پوشش گياهي است.

اگرچه جنگل‌هاي سرسبز دامنه شمالي البرز تداعي‌کننده وجود يک ظرفيت قوي طبيعي جهت حفاظت از آب و خاک است اما مشکلات ويژه موجود در حوزه‌هاي آبخيز جنگلي شمال کشور و به ويژه مازندران آن را در رديف ديگر حوزه‌هاي با قدرت سيل‌خيزي بالا قرار داده است.

اعمال مديريت جامع، يکپارچه و هماهنگ بر منابع پايه آب و خاک در حوزه‌هاي آبخيز به منظور بهره‌برداري مناسب و منطقي از منابع طبيعي تجديدپذير و تجديد ناپذير، ساماندهي مکاني و تعيين محدوده‌هاي مجاز براي تمام فعاليت‌هاي زيربنايي ضروري در جلوگيري از وقوع سيل ضروري به نظر مي‌رسد.

فعاليت‌هاي کشاورزي، صنعتي، ساختماني، راه‌سازي، گردشگري منطبق با توان محيطي حوزه آبخيز و حتي به کارگيري نيروي انساني در بخش‌هاي اقتصادي و اجتماعي به‌گونه‌اي که توسعه پايدار در همه زمينه‌ها مدنظر بوده و آسيب به طبيعت و محيط زيست به حداقل ممکن کاهش يابد نيز از جمله مواردي است که در تحقق اين مديريت نقش‌آفرين هستند.

حفظ، احيا و توسعه منابع طبيعي، کنترل و مهار سيلاب‌هاي خانمان‌برانداز، استفاده مناسب از نزولات آسماني، جلوگيري از هدر رفتن آب‌هاي سطحي و تقويت سفره‌هاي آب زيرزميني، کنترل فرسايش و هدررفت خاک‌هاي حاصلخيز و جلوگيري از حمل رسوبات به مخازن سدها از نيازهاي مازندران با توجه به ميزان بالاي بارش در اين منطقه است.

آنچه حائز اهميت است ضرورت انجام اقدامات هماهنگ و اعمال مديريت صحيح و جامع در حوزه‌هاي آبخيز و مطالعات جامع سيل‌خيزي است تا بتوان قدرت دفاعي طبيعت را افزايش داد و تکرار وقوع سيلاب‌هاي با دامنه خسارات زياد را کاهش داد.

بهبود و توسعه شرايط اقتصادي و اجتماعي حوزه‌نشينان، کمک به اشتغال‌زايي در مناطق روستايي و جلوگيري از مهاجرت بي‌رويه روستاييان به شهرها با اجرايي شدن طرح‌هاي آبخيزداري تحقق مي‌يابد.

وقوع سيلاب‌هاي مخرب ناشي از بارش رگبارهاي کوتاه‌مدت با شدت بالا، وقوع زمين لغزش‌هاي مخرب، فرسايش خاک و کاهش حاصلخيزي اراضي زراعي شيب‌دار در سطح وسيع، عوامل موثر در تخريب حوزه‌هاي استان به شمار مي‌رود.

فقر پوشش گياهي در اراضي مرتعي بالادست حوزه آبخيز، نبود شناخت صحيح و کافي از منابع و امکانات بالقوه استان و نبود مشارکت مناسب مردم در امر حفاظت از منابع طبيعي، مهاجرت بي‌رويه روستاييان به شهرها از ديگر عوامل موثر در تخريب حوزه‌هاي استان است.

براساس نگرش‌هاي علمي و کارشناسي سيل يکي از پديده‌هاي مهم طبيعت است که دخالت‌ها و بهره‌برداري‌هاي غيراصولي از منابع طبيعي به شدت در وقوع آن تاثيرگذار است.

اين تأثير معمولاً با برهم‌زدن چرخه آبي در طبيعت و ايجاد شکاف‌ در اتصالات و پيوستگي‌هاي آبخيزداري در مفهوم عام حفظ منابع غني آب و خاک و در مفهوم علمي و خاص خود به اعمال مديريت جامع بر منابع طبيعي در يک حوزه آبخيز به منظور استفاده بهينه از آنها است.

سيل يکي از پديده‌هاي طبيعي است که به دليل دخالت‌ها و بهره‌برداري‌هاي غيراصولي از منابع طبيعي که باعث برهم‌زدن چرخه آب در طبيعت شده و شکاف‌هاي عميقي را در اتصالات و پيوستگي‌هاي منظم طبيعت فراهم مي‌کند، به وقوع مي‌پيوندد.

مشارکت همه جانبه در حفظ و احياي حوزه‌هاي آبخيز مازندران و وقوع نهضتي فراگير با همدلي و مشارکت همه جانبه عموم بخش‌ها و ارگان‌ها لازم است.

اشتغال‌زايي در مناطق روستايي و جلوگيري از مهاجرت بي‌رويه روستاييان به شهرها به منظور شناسايي ظرفيت‌هاي بالقوه و بالفعل حوزه‌هاي آبخيز و شناخت عوامل موثر در تخريب، همچنين اعمال روش‌هاي مختلف احيا به منظور رسيدن به توسعه پايدار و محروميت‌زدايي به مطالعه در حوزه‌هاي آبخيز نياز دارد.

متاسفانه با توجه تخريب چند ساله‌اي که در سطح وسيعي از حوزه‌هاي آبخيز استان مازندران از گذشته‌هاي دور تاکنون اتفاق افتاده از يک طرف و از طرف ديگر اعتبار محدود دولتي و نيروي کار اندک که هم‌اکنون متولي امر حفاظت و احيا هستند، نمي‌توان بر همه اين مشکلات فائق شد.




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

فاصله نجومی مازندران تا تبدیل شدن به قطب گردشگری

حال پریشان یک رودخانه/ «تلار» زباله‌دانی شد

شخم زمستانه در مناطق بارانی ممنوع!

دیابت ؛ شاهراه ورود به مسیر مرگ خاموش

این من بودم که...

قصه ناتمام نساجی های قائمشهر

جنگل تراشی در مقابل چشمان مسئولان/ مناطق بکری که بلعیده می‌شوند

روزگار تلخ مرکز تجارت شمال در «بارفروش دِه»

صنعت مازندران "مادر" ندارد!

نخستین ساکنان مازندران چه کسانی هستند؟

مدیرعامل باشگاه نساجی مازندران : اعتراف به اشتباهات کردید ولی چه سود؟

چشم‌چرانی به اراضی مازندران؛ ممنوع!

نمره منفی برای کمیته های بحران

برای چهل سالگی انقلاب چه کرده اید؟

گردشگری با طعم فقر امکانات در منطقه نمونه ساحلی

روستا؛ منبع اساسی آغاز یک توسعه پایدار/ نگرش خود به روستا را تغییر دهیم

درباره حادثه پل سفید

سیل‌گیر!؟

دردمان از نشنیدن نیست؛ گوش شنوایی نیست

مادران انتظار؛ 35 سال چشم به راه علیرضا

گردشگری در مازندران؛ از "عمل" تا "عنوان‌زدگی"

ثبت 68 آیین معنوی مازندران/ از « گهره بندی» تا «مشال پلیته»

داغ بردل نشسته «خزر»/ سوگواره دریا پایان ندارد

ضریحی که ندیده ساخته شد/ عشق به امام حسین (ع) درقاب هنر

حکایت تلخ "درس خواندن" و "کمر شکستن"

کرب زنی؛ آئینی برای همنوایی با امام حسین (ع)

هجوم "خوران"به جنگل های یتیم شمال به بهانه گردشگری!

"نُکرس" زیبایی مطلق در دل ستبر کوهستان

"کم‌آبیاری بخشی ریشه" راهکاری علمی برای سازگاری با شرایط خشکی

افزایش حباب سن ازدواج در جامعه امروزی/ استقلال مالی؛ دختران را ازدواج گریز کرده است!

گردشگری با طعم جهادی

کلیدهای طلایی رفتار با نوجوانان

محورهای مواصلاتی مازندران جولانگاه عزرائیل!

تلف شدن ماهیان رودخانه فریدونکنار در تداوم تناقض‌گویی مسئولان/ مشکلات زیست محیطی که سلامت مردم را نشانه گرفته است

«خوتکا» پیشمرگ پرندگان مهاجر شد/ مهمان‌کشی ممنوع

سناریوی نرخ ارز و جولان قیمت ها در بازار مصرفی

پلاستیک؛ هیولایی که سلامتی را می بلعد

دست برنجکاران مازنی زیر سنگ شالیکوبی داران

باران به داد میانکاله رسید/آتشی که زمین خواران برافروختند

"الیت"؛ مدفن یک تمدن تاریخی

ارزمون شکارچیان درگذشت

معدن‌کاری لرزه برجان ولشت انداخت/ مرگ بهشت نزدیک است

شیرمادر؛ بهترین گزینه برای تغذیه کودکان شیرخوار

این همه تبلیغات بنر در ساری برای یک سالگرد

سرریز جاذبه های گردشگری در مسیر راه آهن شمال

خطر تکرار فاجعه در بافت های ناایمن/ تهدید جان 400 هزار مازنی

ضرورت تهیه « نقشه خطر» در ساری

مازندران در انتظار انفجار جمعیت/ «جنگل‌نشینی» پدیده در حال وقوع در مازندران

جای خالی متخصصان در معادن ناایمن مازندران

نسخ کشی از سفره های زیرزمینی مازندران برای کشت دوم برنج