آخرين مطالب

سد هراز ؛ حکایت 30 ساله چشم بستن بر واقعیت خشکسالی مقالات

سد هراز ؛ حکایت 30 ساله چشم بستن بر واقعیت خشکسالی

  بزرگنمايي:

مازندران آنلاین - ساری- در حالی تنش آبی و خشکسالی در دشت 110 هزار هکتاری " هراز " که نیمی از زمین های برنجکاری مازندران را شامل می شود ، به نخستین روز از فصل بهار رسید که غفلت و کم توجهی در ساخت سد هراز همچنان ادامه دارد.
  موضوع هدر رفت آب های سطحی در استان پر باران مازندران همواره مورد بحث مردم و دست اندرکاران پس از پیروی انقلاب اسلامی بوده است ، اما هنوز آب پر آب ترین رودخانه استان بدون استفاده در طول سال به دریا می ریزد.
هر چند در سال های اخیر ، بویژه پس از پیروزی انقلاب ، هشت سد کوچک و بزرگ در مازندران از جمله سد شهید رجایی در ساری و البرز در سوادکوه احداث شد و مشکل آب زراعی بخشی از زمین های مازندران را رفع کرد ، اما ساخت سد بر روی رودخانه پر آب هراز مورد غفلت قرار گرفت.
آب به عنوان مهم ترین نیاز کشاورزی مازندران محسوب می شود ، اما به رغم اهمیت کشاورزی این استان در تامین امنیت غذایی کشور ، اکنون فقط حدود 11 درصد آب سطحی استان ذخیره می شود.
مازندران یکی از مناطق پرآب ایران به شمار می آید ، اما به دلیل این که از آب های سطحی این استان استفاده مطلوبی نمی شود و حجم وسیعی از این منابع آبی بدون بهره برداری مفید به دریای خزر می ریزد، در مواقعی از سال کشاورزان این منطقه با مشکل کم آبی مواجه می شوند.
** دوگانه غرقابی و خشکسالی
بحران کم آبی کشاورزی بویژه برای برنجکاری در حالی در سال های اخیر در مازندران به سمت بحرانی شدن حرکت کرده که معضل غرقاب بودن بیش از 100 هزار هکتار از زمین های کشاورزی پائین دست استان در 6 ماهه دوم هر سال ، همچنان لاینحل باقی مانده و عملا استفاده از این اراضی برای کشت دوم را منتفی کرده است.
در طی 30 سال اخیر به دلیل عدم مهار و کنترل این منبع و نیز یکپارچه نشدن این اراضی ، بخش مهمی از اراضی کشاورزی مازندران در پاییز و زمستان در وضعیت غرقابی قرار می گیرد.
کم آبی در مازندران در گذشته های دور بیشتر در مناطق شرقی و آن هم اواخر مرداد ماه رخ می داد ، اما اینکه خشکسالی و کم آبی به دشت هراز با رودخانه پر آب روان در آن منطقه آن هم در فروردین ماه از فصل بهار نمود پیدا کند ، تهدید جدی علیه کشاورزی استان است.
گزارش یک ساله شرکت آب منطقه ای مازندران از روان آب رودخانه " هراز" به عنوان مهم ترین رودخانه استان که سالانه یک میلیارد متر مکعب روان آب را در خود عبور می دهد ، با منفی 2 درصد نسبت به شاخص 50 ساله مواجه شده است.
اکنون درحالی شالیزارهای دشت هراز مازندران در تنش آبی قرار گرفته اند که تازه نشا کاری در کمتر از 10 درصد زمین های شالیزاری این دشت آغاز شده است.
اغلب کشاورزان مناطق مرکزی مازندران در حالی که هنوز مشغول آماده سازی شالیزارهای خود برای نشا هستند، با کمبود شدید آب و خشکسالی رو به رو شدند.
کشاورزان شهرستان های آمل، بابل، محمود آباد و فریدونکنار که آب مورد نیاز را از دشت هراز تامین می کردند، پمپ های چاه های آب کشاورزی را روشن کرده تا کارهای آماده سازی شالیزارها را انجام دهند.
مشاهدات حاکیست که نوبت دهی آب رودخانه ها هم از سوی شرکت آب منطقه ای مازندران در حال انجام است، اما به دلیل کاهش روان آب رودخانه ها، این مقدار آب پاسخگوی نیاز شالیزارها نیست.
** خشکسالی ، واقعیت 30 ساله
در حالی که بر اساس آمار و ارقام هواشناسی ، زنگ هشدار رخنه و پیشروی خشکسالی به عنوان یک واقعیت تلخ استان مازندران از یک دهه پیش به صدا در آمد ، اما هنوز مسئولان نسبت به هدر رفت آب های سطحی بی تفاوت هستند.
کاهش بارندگی و تغییر الگوی بارش ، کم شدن دبی آب رودخانه ها ، پایین رفتن ایستایی آب های زیرزمینی و پیشروی آب شور به آب شیرین در سواحل نشانه های پیشروی خشکسالی در استان مازندران است.
کارشناس ارشد مطالعات اقلیمی و اقلیم دریا و ساحل اداره کل هواشناسی مازندران ، با تحلیل روند خشکسالی استان در سه دهه اخیر( از سال 1365 تا1395) ، گفت : بر اساس داده های مرکز ملی خشکسالی و با توجه به نمودار و نقشه های تهیه شده ، فراوانی و شدت وقوع خشکسالی در استان مازندران رو به افزایش است.
رحیم یوسفی زاده افزود : تحلیل‏ها نشان می دهد طی 10 سال اخیر نسبت به دوره‏های آماری 30 سال گذشته ، شدت و فراوانی خشکسالی افزایش پیدا کرده است ، به طوری که طی یک دوره 30 ساله ، 13 سال آن با انواع خشکسالی، 9 سال با شرایط نرمال و تنها هشت سال با شرایط ترسالی مواجه بوده است.
وی گفت : در 10 سال اخیر ، استان مازندران هفت بار انواع خشکسالی ، یک سال تر سالی و 2 سال وضعیت نرمال را تجربه کرده است و در این مدت تعداد دوره های نرمال رو به کاهش بوده است.
این کارشناس ارشد هواشناسی مازندران گفت : گزارش مرکز ملی خشکسالی همچنین نشان می دهد ، روند خشکسالی هفت ساله که نمایه آب های زیر زمینی و چشمه هاست نشان می دهد که در 30 سال اخیر تعداد سال های همراه با خشکسالی و نزدیک به آن در استان نسبت به سال‏های تر سالی و نزدیک به آن خیلی بیشتر بوده به نحوی که پنج سال دارای شرایط نرمال ، 6 سال ترسالی و 19 سال همراه با انواع خشکسالی مواجه بوده است.
وی ادامه داد: از سال 1380 تا انتهای 1394 استان مازندران به طور مستمر درگیر خشکسالی های هیدرولوژیکی(آب های زیرزمینی) بوده و شدت آن از سال1390 تا 1394 خیلی بیشتر از کل دوره آماری است.
وضعیت خشکسالی یک ساله 96 مازندران نشان نیز می دهد که 99 درصد از مساحت استان با انواع خشکسالی هواشناسی رو به رو شده و خشکسالی در 38درصد از ارتفاعات شهرستان ساری " بسیار شدید " بوده است.
** تکمیل سد مخزنی هراز ، نزدیک ترین امید برای کشاورزی
در حالی که ساخت سد هراز ( منگول ) در سال های 69 و 70 ردیف اعتباری در بودجه ملی کشور گرفت ، اما به دلیل اختلافات سیاسی ، زیست محیطی و اجتماعی ، عملیات اجرایی آن حدود 18 سال بعد در سال 1388 آغاز شد.
سد مخزنی هراز آمل از نوع خاکی با هسته رسی به ارتفاع 150 متر و 373 متر طول تاج سد به ظرفیت نهایی 650میلیون مترمکعب بر روی رودخانه هراز درحال ساخت است و عملیات خاک ریزی این سد نیز در حال انجام است.
ضرورت و اهمیت تکمیل هر چه سریع تر و به بهره برداری رساندن سد هراز به این است که این سد به تنهایی می تواند حدود 700 میلیون متر مکعب آب برابر با هشت سد بزرگ و کوچک و 800 قطعه آببندان فعلی استان ، ذخیره سازی را انجام بدهد.
مدیر عامل شرکت آب منطقه ای مازندران در باره اهمیت ساخت سد مخزنی هراز و روند پیشرفت این سد گفت : سد هراز بزرگ ترین سد مخزنی در شمال کشور است و این سد بر اساس برنامه عقب است و اکنون حدود 60 درصد پیشرفت فیزیکی دارد.
ابراهیم یخکشی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود : برای اجرا و ساخت سد و ایجاد جاده جایگزین هراز آمل به بیش از 200 میلیارد تومان اعتبار نیاز است.
وی توضیح داد : کار ساخت سد هراز در سه سال گذشته با توجه جدی دولت تدبیر و امید با سرعت بیشتری همراه بوده و در این مدت با اختصاص بیش از 120 میلیارد تومان اعتبار ملی بیش از 30درصد پیشرفت فیزیکی داشته است.
مدیرعامل شرکت آب منطقه ای مازندران، با اشاره به اینکه تولید 25 مگاوات برق از سد هراز آمل پیش بینی شده است ، بیان داشت : با بهره برداری از سد هراز مشکلات کم آبی بیش از یکصد هزار هکتار از اراضی پایین دست سد و شهرستانهای آمل ، بابل ، محمودآباد ، فریدونکنار وبابلسر رفع و آب شرب مورد نیاز بیش از یک میلیون نفر از ساکنان این مناطق نیز تامین خواهد شد.
یخکشی با بیان اینکه بخش زیادی از آب های استان در فصل غیر زراعی وارد دریا می شود ، گفت : در حال حاضر فقط 11 درصد از آب های سطحی مازندران مهار می شود.
براساس آمار ، نزولات آسمانی در مازندران سالانه 15 میلیارد مترمکعب است که هشت میلیارد مترمکعب آن تبخیر شده و هدر می رود و 6 میلیارد و 850 میلیون مترمکعب باقی می ماند که از این میزان چهار میلیارد و 900 میلیون مترمکعب آب های سطحی شامل رودخانه ها، چشمه ها و یک میلیارد و 950 میلیون متر مکعب آب های زیرزمینی است که از آب های سطحی فقط 750میلیون مترمکعب یعنی 11درصد آن مهار می شود.
 
 




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

حضور بیش از 70 هزار گردشگر خارجی در مازندران و نیاز به هتلداری مدرن

حال وروز ناخوش مرواربافی در مازندران

مناطق دو هزار و سه هزار تنکابن ، برگی از بوم هزار رنگ مازندران

کلیشه‌ای به نام حمایت از پوشاک داخلی!

دو نامزد احتمالی انتخابات مجلس در نوبت هیئت نظارت بر مطبوعات

ماه رمضان، فرصتی برای جذب گردشگران مسلمان

سفالینه های «کلاگرمحله» بازار ندارد/ آخرین بازمانده های سفالگری

روزگار سپری شده همزیستی با پرندگان در مازندرن

پزشک خانواده،طرحی که کمیتش هنوز لنگ می زند!

پوشش بیمه ای و تامین دارو چالش بیماران خاص در مازندران

توهمی به نام اوقات فراغت برای محصلان

یک روز پرمشقت همراه با گردانندگان چرخ اقتصاد کشور در مازندران

فتح بازار اوراسیا با محصولات تولیدی مازندران

بخش کشاورزی متهم ردیف اول بحران آب

تب داغ فوتبال در مازندران با تدارک جشن صعود به لیگ برتر

طلای کثیف در بابل روی خط قرمز بحران

روزنامه بشیر : روزه سکوت مسئولان استان چرا؟

کاهش سطح آب 90 چشمه گلناب دره سوادکوه

وعده هایی که در خزر غرق شد/ دریا بخیل شده است

سد هراز ؛ حکایت 30 ساله چشم بستن بر واقعیت خشکسالی

کشتارگاه های سنتی، معضل زیست محیطی غرب مازندران

قاچاق سدی بلند در برابر حمایت از کالای ایرانی

سایه کم رنگ بیمه بر زراعت برنج در مازندران

مدارس مازندران مشق گردشگری می کنند/ هتل هایی که ستاره ندارند

مُتل های همساز با جنگل/ «طبیعت» پاشنه آشیل گردشگری

کارخانه حریربافی چالوس 3 ماه بعد از ثبت ملی تخریب شد

چشمه سورت ، ایستادن بر رنگین کمان پله ای دماوند

طعم دار کردن سفر به مازندران با غذاهای سالم و سنتی

سنت های پیش عید در مازندران/ هرروزتان نوروز می شود

نبض تند خرید عید نوروز در بازار دستفروشان مازندران

عرق بهار نارنج تقویت کننده مزاج، مغز و قلب است

سرزمین سحرانگیز تنکابن،رویایی دست یافتنی در بهشت کوچک

روزنامه بشیر : به رئیس جمهور بگویید به مازندران بیاید

درنای «امید» به عشق « آرزو» رفت/ 100 روز در تالاب ازباران

بوی عید در شالیزارهای مازندران

مهار غول بیکاری در مازندران با اجرای هشت هزار طرح اشتغالزا

شرکت های تعاونی روستائی در مازندران ، یار شاطر یا بار خاطر ؟

رواج « تالاب خواری» در مازندران/ تالاب «کیسی» از بین رفت

کابوس خطرناک خزر/ از اصرار دولت تا مخالفت مازندرانی ها

دیوارهای سربی و زندگی خاکستری در « دباغ چال»

رازهای پنهان حادثه سانچی در دستان جعبه سیاه

صندوق های زردرنگی که به خاطره ها می پیوندد

بازآفرینی اراضی شیبدار؛ فرصتی که تهدید تلقی می شود

ورود هزاران پرنده نایاب به مازندران/ گردشگری قوها در زمستان

پای پیاده تا اولین مدال طلای المپیک ایران

روستایی معلق بین سنگ و کاغذ/ خانه به دوشی «منجیری ها»

اسلامی تیتر روزنامه نمی خرد

معابر زیبای شهرم آرزوست

قصه آیین ها و نواها در «مازرونی شو»/ از شونیشت تا بازی های محلی

2هزار ناظر بخش کشاورزی در بلاتکلیفی مصوبه مجلس