پیام مازند

آخرين مطالب

حمام امیراسعد تنکابن، جاذبه گردشگری تاریخی درغرب مازندران گفتگو

حمام امیراسعد تنکابن، جاذبه گردشگری تاریخی درغرب مازندران

  بزرگنمايي:

مازندران آنلاین -  حمام قدیمی امیراسعد در روستای بالا اشتوج شهرستان تنکابن که در سال های اخیر خرابه ای بیش نبود قرار است پس از ترمیم و بازسازی توسط اداره میراث فرهنگی به یک جاذبه گردشگری تاریخی در غرب مازندران تبدیل شود.
با گشت و گذار در شهرهای مختلف ایران می توان باقیمانده حمام های گرم و سرد و همچنین حمام های عمومی از دوران هخامنشی به این سو را مشاهده کرد.
این حمام ها بر خلاف تصور رایج ، صرفا مکانی برای نظافت و تطهیر نبوده و با توجه به ظرفیت‌ها و ویژگی‌های آن، دارای کارکردهای اجتماعی و حتی سیاسی در تمام تاریخ ایران بوده است.
این کارکردها بیانگر این واقعیت است که حمام به‌عنوان یکی از عوامل تاثیرگذار در تاریخ تحولات اجتماعی ایران نقش بسزایی داشته است و به علاوه این مکان یکی از جلوه‌گاه‌های هنر ایرانی - اسلامی نیز به حساب می‌آمد.
این حمام ها علاوه بر کارکردهای عمومی ، از کارکردهای دیگری نیز همچون سیاسی (ملاقات‌ها و مذاکرات سران حکومتی)، اجتماعی (طرح مسائل و مشکلات خانوادگی با ریش سفیدان و سالخوردگان) و درمانی (ماساژ و حجامت ) برخوردار بودند .
پولاک پزشک آلمانی که در دوره قاجار در ایران خدمت می‌کرد، در شرحی که راجع ‌به حمام‌های ایرانی دارد ، می‌نویسد : حمام با زندگی دینی ایرانیان در ارتباط نزدیک است و نجاست را معمولا باید با حمام رفتن پاک کنند. حمام به دو نوع عمومی و خصوصی تقسیم می‌شود. حمام‌های عمومی بر اثر موقوفات دینی ایجاد می‌شود و مخارج نگهداری آنها نیز از همان محل است، اما حمام‌های خصوصی بیشتر برای مصرف شخصی صاحب آن تعبیه شده است، ولی در بعضی از ساعات مردم نیز می‌توانند با پرداخت ودیعه به آنها راه یابند.
ساعت شروع کار حمام در هر محله شهر با صدای بوق اعلام می‌شود. حمام‌های عمومی در ساعات اولیه روز به زنان اختصاص دارد. این مکان برای بسیاری از زنان مرکز تجمع است. آنها در این مکان به گفت‌وگو می‌پردازند و تازه‌ترین رویدادهای شهر را با یکدیگر در میان می‌گذارند. اغلب نصف روز را در آنجا به سر می‌برند، شربت می‌خورند یا با ساز و آواز وقت می‌کشند.
این حمام های قدیمی امروزه با پیشرفت امکانات جامعه بشری به فراموشی سپرده شده اند و در پشت درهای بسته نفس های آخر خود را می کشند ، گویا تنها راه نجاتشان مرگ هویتشان است.
البته در سال های اخیر اقدامات ارزنده ای در جهت حفظ و احیای حمام های قدیمی در کشور صورت گرفته و اعتباراتی در راستای مرمت و بازسازی آنها تخصیص یافته است تا این میراث گذشتگان برای آیندگان به یادگار باقی بماند.
** ضرورت بازسازی و مرمت حمام های قدیمی
یک کارشناس میراث فرهنگی در این باره گفت : در گذشته معماری حمام ها از اهمیت بسزایی در شهرها برخوردار بوده و تقریبا پس از مسجد و مدرسه ، مهم ترین بنای شهری محسوب می شده است.
پژمان میرچی  افزود : ایرانیان در ساخت حمام ذوق و سلیقه خاصی به خرج می دادند که تزیینات ، نقاشی ها و گچبری های به جامانده به همراه طاق نماهای زیبا و کاشی کاری های متنوع و دلربا، همگی گواه این مدعاست.
وی اظهار داشت : هر گرمابه قدیمی از بخش هایی به نام‌های گلخند، خزینه ، گرم‌خوان ، حوض ، سربینه و رختکن و ورودی حمام تشکیل شده که با توجه به بزرگی و کوچکی گرمابه تعدادش متغیر بوده است.
به گفته این کارشناس ، حمام‌های بزرگ همواره تزییناتی داشته و حمام‌های کوچک بدون تزیینات و با آجر و با سقف‌هایی از گل ، آهک و ساروج بوده است.
میرچی به اهمیت حفظ و نگهداری از این آثار اشاره کرد و بیان داشت : اگر در حفظ و نگهداری گرمابه‌های قدیمی تلاشی نکنیم ، این حمام‌ها از بین خواهند رفت و به مکانی آلوده تبدیل می‌شوند، در حالی‌که حفاظت از آنها می‌تواند به عنوان یکی از جاذبه‌ها و میراث فرهنگی بیانگر نوع زندگی گذشتگانمان باقی بماند.
وی یادآور شد : امروزه حمام های قدیمی کارکرد های خود را از دست داده اند ، اما با بازسازی و مرمت آنها می توان به عنوان یک جاذبه گردشگری یا موزه مردم شناسی استفاده گردد.
** ویژگی معماری حمام تاریخی امیر اسعد
روستای بالا اشتوج واقع در منطقه خوش آب و هوای دو هزار شهرستان تنکابن یکی از روستاهای قدیمی است که ریشه در تاریخ این دیار دارد و حمام تاریخی امیر اسعد که متعلق به اواخر قاجار و اوایل پهلوی است ، گواه این حقیقت است .
حمام امیر اسعد در دامنه شمالی البرز مرکزی و در ارتفاع 870 متری از سطح دریای خزر و 200 متری از رودخانه دو هزار واقع شده و اطراف آن را کوه‌ها و خانه‌های اهالی روستا احاطه کرده است.
ساخت این اثر مربوط به اواخر دوره قاجار است و چون بانی و مالک اولیه آن امیر اسعد فرزند محمد ولی خان سپهسالار تنکابنی ( فاتح تهران در دوران مشروطه و حاکم محال ثلاث ) بود به حمام امیر اسعد معروف گردید.
این حمام تاریخی در نزدیکی مسجد تاریخی امیر اسعد واقع شده که از نظر ساختمانی و سازه‌ای با مسجد هم‌ دوره و از نظر پلان دارای مشخصات حمام‌های عمومی است.
از ویژگی بارز این بنا اجرای طاق کلمبو آجری برای پوشش‌های قسمت‌های مختلف و به کار رفتن مصالحی چون سنگ در بناست.
این حمام در دو دوره زمانی مورد استفاده قرار گرفته بود؛ نخست دوره ساخت اثر که مربوط به اواخر دوره قاجار می‌باشد و سپس با بازسازی مجدد از سال 1335 شمسی تا سال 1363 مورد استفاده قرار می گرفت.
سوخت مصرفی این حمام از هیزم بوده و فضای داخلی آن در قسمت ازاره به ارتفاع 70 سانتیمتر می رسید و کاشی کاری های روی دیواره این حمام بسیار خاص بود.
رئیس میراث‌ فرهنگی شهرستان های تنکابن و عباس آباد با بیان اینکه این حمام تاریخی به شماره 21985 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است ، گفت : در ساخت این بنای ملی مصالحی از سنگ ، آجر ، گچ و ساروج به کار رفته است و تغییراتی بسیار جالب در فرم ورودی این حمام و ارتباط میان در و سربینه مشاهده می‌شود.
نادر سحر خیز  افزود : این حمام دارای چهار جایگاه رختکن به ‌صورت صلیبی شکل است و دو راه که از فضای سربینه شروع می‌شود ما را به قسمت گرم‌خانه هدایت می‌کند و بعد از طی کردن مسافت متناسب ، وارد خود گرم‌خانه می‌شویم.
وی از این بنا با عنوان شناسنامه فرهنگی شهرستان یاد کرد و اظهار داشت : در گرم خانه نیز از نظر معماری مانند سربینه دارای شکل مربع است که در ضلع های بزرگ‌تر جایگاه‌های شست‌ و شو و خزینه مشاهده می‌شود.
سحرخیز با بیان اینکه برای مرمت و بازسازی در قسمت‌های سنگ ازاره بدنه، مرمت گنبد و طاق های حمام و تزئینات سقف اعتباری بالغ بر 300 میلیون ریال در نظرگرفته شده است ، خاطرنشان کرد : هم اکنون مرحله نخست که همانا مرمت و بازسازی گنبد های این حمام بود به اتمام رسیده و وارد مراحل بعدی این پروژه هستیم.
وی تصریح کرد : تغییر کاربری این حمام پس از بازسازی به فضای موزه ای به دلیل کوچک بودن فضای داخلی آن امکان پذیر نیست و بهترین حال آن است که به حالت اولیه آن درآید.
سحرخیز به نقش شوراها و عوامل محلی در پاسداشت و نگهداری این گونه آثار اشاره کرد و بیان داشت : امروزه حفظ و حراست از این آثار علاوه بر اینکه امری بدیهی جهت حفظ فرهنگ و تمدن غنی گذشتگان است ، می تواند زمینه جذب گردشگر را نیز فراهم آورد.
شهرستان 162 هزار نفری تنکابن در غرب مازندران واقع است.
 





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

سیمرغ از وضعیت بحرانی خارج شد

افزایش پروازهای نوروزی در فرودگاه نوشهر

سیلزدگان مازندران 40 میلیون ریال تسهیلات بلاعوض می گیرند

هشدار آمادگی برای تخلیه منازل حاشیه نکا رود

محورهای مازندران برفی است

چرخ پنجر گردشگری فرهنگی مازندران در رقابت با طبیعت گردی

2 میدان جدید در کتالم و ساداتشهر ایجاد می شود

اعزام 100 جهادگر مازندرانی به خوزستان

سواحل نوشهر در اختیار ارگان‌های دولتی!

پایان سال مازندران بارانی است

چالوس برای اسکان بیش از 140 هزار گردشگر نوروزی آماده شد

طرح مازندران پاک در شهر امامزاده عبدالله اجرا شد

تکمیل باغ بانوان ساری/ 10 میلیارد برای حصارکشی نیاز است

102 پایگاه امداد و نجات نوروزی در مازندران برپا می شود

مرمت 207 بنای تاریخی در مازندران

مساجد مازندران برای میزبانی از مسافران نوروزی شبانه روزی شدند

89 پایگاه اورژانس نوروزی درمازندران آماده شد

تفاوت فاحش مزایا و حقوق معلمان با سایر کارمندان دیگر دولت/فاکتورهایی که برای معلمان رنگ بهبود نمی گیرد!

تولیت موروثی مساجد مازندران مانع فعالیت کانون فرهنگی است

کشف و ضبط بیش از 170 هزار رشته دام فلسدار در مازندران

برگزاری آزمون استخدامی دستگاه‌های اجرایی در مازندران

طلاب مازندران صاحب شناسنامه پژوهشی می شوند

انتقال آب دریای خزر فاقد پیوست اقتصادی و اجتماعی است

حال خوش حیات وحش در قرق های اختصاصی/خطر انقراض گونه های بومزاد

حوزه علمیه مازندران دوره کارشناسی ارشد برگزار می کند

نیروگاه زباله سوز نوشهر در کشمکش پیمانکار و شهرداری

افزایش 400 هزارتومانی حقوق با نرخ تورم مطابقت ندارد/ افزایش دستمزدها تنها یک مسکن!

مرگ 487 نفر براثر حوادث ترافیکی در مازندران

وقوع آتش‌سوزی مهیب در انبار چوب بابل

گوش هایی که بدهکار قانون نیست!

چرا در نوروز نرخ هتل ها گران تر می شود؟

"پول" آرامش می‌آورد؟

تغییر اقلیم پرندگان زمستان گذران مازندران را 25 درصد کم کرد

عدم رفع مشکل زباله با طرح های نمادین در مازندران

کشف یک جسد سوخته در حریق یک خانه متروکه در نوشهر

باغداران مازندران تا 20اسفند سمپاشی علیه آفات راانجام دهند

سفرهای نوروزی و بازگشت کابوس تصادف در کمربندی تنکابن

"سیاسی بازی" چالوس را از توسعه دور کرده است

نمایشگاه های بین المللی گردشگری یا " شوآف"؟

سرانه دانشجویان فنی و حرفه ای یک دهم رشته های نظری است

شناسایی 35 نقطه حادثه خیز در جاده های مازندران

مشکل تامین دارو به بیماران تالاسمی رسید/ داروهای گران‌قیمت و چالش طب کار

مهاجرت‌های دلهره‌آور!

سرما در راه مازندران

بذور برنج؛ سرگردان در ضدعفونی شدن یا سم‌پاشی!

از "چرایی کمبود برخی اقلام دارویی در مازندران" تا "ممانعت بیمه‌ها از پوشش برخی داروهای پر مصرف"

آب رفتن دکل های مخابراتی در مازندران

روستایی در مازندران که به دهکده جهانی مقاومت مشهور شد!

جسد صیاد رامسری در ساحل دریا پیدا شد

توزیع نامناسب، برخی داروها را در مازندران نایاب کرد