پیام مازند

آخرين مطالب

حمام امیراسعد تنکابن، جاذبه گردشگری تاریخی درغرب مازندران گفتگو

حمام امیراسعد تنکابن، جاذبه گردشگری تاریخی درغرب مازندران

  بزرگنمايي:

مازندران آنلاین -  حمام قدیمی امیراسعد در روستای بالا اشتوج شهرستان تنکابن که در سال های اخیر خرابه ای بیش نبود قرار است پس از ترمیم و بازسازی توسط اداره میراث فرهنگی به یک جاذبه گردشگری تاریخی در غرب مازندران تبدیل شود.
با گشت و گذار در شهرهای مختلف ایران می توان باقیمانده حمام های گرم و سرد و همچنین حمام های عمومی از دوران هخامنشی به این سو را مشاهده کرد.
این حمام ها بر خلاف تصور رایج ، صرفا مکانی برای نظافت و تطهیر نبوده و با توجه به ظرفیت‌ها و ویژگی‌های آن، دارای کارکردهای اجتماعی و حتی سیاسی در تمام تاریخ ایران بوده است.
این کارکردها بیانگر این واقعیت است که حمام به‌عنوان یکی از عوامل تاثیرگذار در تاریخ تحولات اجتماعی ایران نقش بسزایی داشته است و به علاوه این مکان یکی از جلوه‌گاه‌های هنر ایرانی - اسلامی نیز به حساب می‌آمد.
این حمام ها علاوه بر کارکردهای عمومی ، از کارکردهای دیگری نیز همچون سیاسی (ملاقات‌ها و مذاکرات سران حکومتی)، اجتماعی (طرح مسائل و مشکلات خانوادگی با ریش سفیدان و سالخوردگان) و درمانی (ماساژ و حجامت ) برخوردار بودند .
پولاک پزشک آلمانی که در دوره قاجار در ایران خدمت می‌کرد، در شرحی که راجع ‌به حمام‌های ایرانی دارد ، می‌نویسد : حمام با زندگی دینی ایرانیان در ارتباط نزدیک است و نجاست را معمولا باید با حمام رفتن پاک کنند. حمام به دو نوع عمومی و خصوصی تقسیم می‌شود. حمام‌های عمومی بر اثر موقوفات دینی ایجاد می‌شود و مخارج نگهداری آنها نیز از همان محل است، اما حمام‌های خصوصی بیشتر برای مصرف شخصی صاحب آن تعبیه شده است، ولی در بعضی از ساعات مردم نیز می‌توانند با پرداخت ودیعه به آنها راه یابند.
ساعت شروع کار حمام در هر محله شهر با صدای بوق اعلام می‌شود. حمام‌های عمومی در ساعات اولیه روز به زنان اختصاص دارد. این مکان برای بسیاری از زنان مرکز تجمع است. آنها در این مکان به گفت‌وگو می‌پردازند و تازه‌ترین رویدادهای شهر را با یکدیگر در میان می‌گذارند. اغلب نصف روز را در آنجا به سر می‌برند، شربت می‌خورند یا با ساز و آواز وقت می‌کشند.
این حمام های قدیمی امروزه با پیشرفت امکانات جامعه بشری به فراموشی سپرده شده اند و در پشت درهای بسته نفس های آخر خود را می کشند ، گویا تنها راه نجاتشان مرگ هویتشان است.
البته در سال های اخیر اقدامات ارزنده ای در جهت حفظ و احیای حمام های قدیمی در کشور صورت گرفته و اعتباراتی در راستای مرمت و بازسازی آنها تخصیص یافته است تا این میراث گذشتگان برای آیندگان به یادگار باقی بماند.
** ضرورت بازسازی و مرمت حمام های قدیمی
یک کارشناس میراث فرهنگی در این باره گفت : در گذشته معماری حمام ها از اهمیت بسزایی در شهرها برخوردار بوده و تقریبا پس از مسجد و مدرسه ، مهم ترین بنای شهری محسوب می شده است.
پژمان میرچی  افزود : ایرانیان در ساخت حمام ذوق و سلیقه خاصی به خرج می دادند که تزیینات ، نقاشی ها و گچبری های به جامانده به همراه طاق نماهای زیبا و کاشی کاری های متنوع و دلربا، همگی گواه این مدعاست.
وی اظهار داشت : هر گرمابه قدیمی از بخش هایی به نام‌های گلخند، خزینه ، گرم‌خوان ، حوض ، سربینه و رختکن و ورودی حمام تشکیل شده که با توجه به بزرگی و کوچکی گرمابه تعدادش متغیر بوده است.
به گفته این کارشناس ، حمام‌های بزرگ همواره تزییناتی داشته و حمام‌های کوچک بدون تزیینات و با آجر و با سقف‌هایی از گل ، آهک و ساروج بوده است.
میرچی به اهمیت حفظ و نگهداری از این آثار اشاره کرد و بیان داشت : اگر در حفظ و نگهداری گرمابه‌های قدیمی تلاشی نکنیم ، این حمام‌ها از بین خواهند رفت و به مکانی آلوده تبدیل می‌شوند، در حالی‌که حفاظت از آنها می‌تواند به عنوان یکی از جاذبه‌ها و میراث فرهنگی بیانگر نوع زندگی گذشتگانمان باقی بماند.
وی یادآور شد : امروزه حمام های قدیمی کارکرد های خود را از دست داده اند ، اما با بازسازی و مرمت آنها می توان به عنوان یک جاذبه گردشگری یا موزه مردم شناسی استفاده گردد.
** ویژگی معماری حمام تاریخی امیر اسعد
روستای بالا اشتوج واقع در منطقه خوش آب و هوای دو هزار شهرستان تنکابن یکی از روستاهای قدیمی است که ریشه در تاریخ این دیار دارد و حمام تاریخی امیر اسعد که متعلق به اواخر قاجار و اوایل پهلوی است ، گواه این حقیقت است .
حمام امیر اسعد در دامنه شمالی البرز مرکزی و در ارتفاع 870 متری از سطح دریای خزر و 200 متری از رودخانه دو هزار واقع شده و اطراف آن را کوه‌ها و خانه‌های اهالی روستا احاطه کرده است.
ساخت این اثر مربوط به اواخر دوره قاجار است و چون بانی و مالک اولیه آن امیر اسعد فرزند محمد ولی خان سپهسالار تنکابنی ( فاتح تهران در دوران مشروطه و حاکم محال ثلاث ) بود به حمام امیر اسعد معروف گردید.
این حمام تاریخی در نزدیکی مسجد تاریخی امیر اسعد واقع شده که از نظر ساختمانی و سازه‌ای با مسجد هم‌ دوره و از نظر پلان دارای مشخصات حمام‌های عمومی است.
از ویژگی بارز این بنا اجرای طاق کلمبو آجری برای پوشش‌های قسمت‌های مختلف و به کار رفتن مصالحی چون سنگ در بناست.
این حمام در دو دوره زمانی مورد استفاده قرار گرفته بود؛ نخست دوره ساخت اثر که مربوط به اواخر دوره قاجار می‌باشد و سپس با بازسازی مجدد از سال 1335 شمسی تا سال 1363 مورد استفاده قرار می گرفت.
سوخت مصرفی این حمام از هیزم بوده و فضای داخلی آن در قسمت ازاره به ارتفاع 70 سانتیمتر می رسید و کاشی کاری های روی دیواره این حمام بسیار خاص بود.
رئیس میراث‌ فرهنگی شهرستان های تنکابن و عباس آباد با بیان اینکه این حمام تاریخی به شماره 21985 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است ، گفت : در ساخت این بنای ملی مصالحی از سنگ ، آجر ، گچ و ساروج به کار رفته است و تغییراتی بسیار جالب در فرم ورودی این حمام و ارتباط میان در و سربینه مشاهده می‌شود.
نادر سحر خیز  افزود : این حمام دارای چهار جایگاه رختکن به ‌صورت صلیبی شکل است و دو راه که از فضای سربینه شروع می‌شود ما را به قسمت گرم‌خانه هدایت می‌کند و بعد از طی کردن مسافت متناسب ، وارد خود گرم‌خانه می‌شویم.
وی از این بنا با عنوان شناسنامه فرهنگی شهرستان یاد کرد و اظهار داشت : در گرم خانه نیز از نظر معماری مانند سربینه دارای شکل مربع است که در ضلع های بزرگ‌تر جایگاه‌های شست‌ و شو و خزینه مشاهده می‌شود.
سحرخیز با بیان اینکه برای مرمت و بازسازی در قسمت‌های سنگ ازاره بدنه، مرمت گنبد و طاق های حمام و تزئینات سقف اعتباری بالغ بر 300 میلیون ریال در نظرگرفته شده است ، خاطرنشان کرد : هم اکنون مرحله نخست که همانا مرمت و بازسازی گنبد های این حمام بود به اتمام رسیده و وارد مراحل بعدی این پروژه هستیم.
وی تصریح کرد : تغییر کاربری این حمام پس از بازسازی به فضای موزه ای به دلیل کوچک بودن فضای داخلی آن امکان پذیر نیست و بهترین حال آن است که به حالت اولیه آن درآید.
سحرخیز به نقش شوراها و عوامل محلی در پاسداشت و نگهداری این گونه آثار اشاره کرد و بیان داشت : امروزه حفظ و حراست از این آثار علاوه بر اینکه امری بدیهی جهت حفظ فرهنگ و تمدن غنی گذشتگان است ، می تواند زمینه جذب گردشگر را نیز فراهم آورد.
شهرستان 162 هزار نفری تنکابن در غرب مازندران واقع است.
 





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

4 اثر هنری پدافند هوایی به جشنواره آجا معرفی می شود

سهم خواهی پدرخوانده ها در مازندران/ تدبیر به امید نرسید

نابودی خاک حاصلخیز مازندران زیر سنگ و موزائیک!

"نرگس‌کاران" پردرآمد با انبوهی از مشکلات!

انهدام 2 باند قاچاقچی با تعقیب و گریز در نوشهر

3182 تن کیوی از گمرکات مازندران صادر شد

همایش انقلاب فاطمی در مازندران برگزار می شود

50 میلیارد تومان اعتبار برای تکمیل کمربندی نوراختصاص یافت

مصالح ساختمانی در مازندران استانداردهای لازم را ندارد!

آتش سوزی جنگل عباس آباد مهار شد

راه اندازی اولین کلینیک سیار صنعتی در بهشهر

انحصاری شدن نهاده های دامی در مازندران/ با حلوا حلوا گفتن دهان شیرین نمی شود!

مدارس"نور" روی گسل فرسودگی/ با جان دانش آموزان معامله نکنید!

جاده های مازندران مه آلود و برفی شد

موانع پروازی فرودگاه نوشهر با حکم دادگاه تخریب می شود

جامعه بیماری های دهان و دندان را جدی نمی گیرد

برگزاری نهمین دوره انتخابات هئیت نمایندگان اتاق بازرگانی در مازندران

نقش هنرمندان در ترویج فرهنگ ایثار مهم است

شکار وحوش و پرندگان در مازندران بی رویه است

آینده غمبار جنگل های شمال با طرح «تنفس»

کوهرت در مازندران راهی برای دریافت یافته های جدید درمانی

اندر احوالات مازندران پس از طوفان شب گذشته!

حراج ساحل در جویبار/ خداحافظ دریا

جاده کندوان جمعه یک طرفه می شود

بخش ویژه بارداری پرخطر در دو بیمارستان مازندران فعال می شود

زیست بوم شکست/ رودخانه ها به گِل رسیدند

محور هراز مسدود شد

گازوئیل پاشی جاده های مازندران؛ شایعه یا واقعیت؟

استیضاح شهردار ساری صحت ندارد

آرزوی برزمین مانده بازارچه صنایع دستی در تنکابن

قیمت نابودی کوه‌های جنگلی شرق مازندران چند؟ + تصاویر

تعلل ادارات پس از بحران سیل مازندران/ اعتقادی به شوراها نیست

انتقال متروی تهران به آمل فاقد توجیه اقتصادی برای مازندران

یک زمین‌شناس: زمین‌لرزه‌های زیر 7 ریشتر در دریا سونامی ایجاد نمی کند

خللی در پروازهای فرودگاه‌های مازندران نیست/ نصب سامانه کمک ناوبری

534 میلیارد تومان تسهیلات به کشاورزان مازندران پرداخت شد

اشتغال؛ همچنان در صدر نگرانی‌ دانشجویان

آمادگی تولید محصولات سالم را در مازندران داریم

66 اثر به جشنواره کشوری ققنوس در مازندران راه یافت

انتقاد از فضاسازی دروغ در شهر/ رامسر حیات خلوت بعضی ها نشود

تعریف درستی از گردشگری مزرعه در مازندران وجود ندارد

روحانیون دستاوردهای نظام اسلامی را تبیین کنند

عاشقی کار دل مصلحت اندیشان نیست/ بانوی آب و آتش از رویا تا حقیقت

بدهی 16 میلیارد تومانی تامین اجتماعی به پزشکان خانواده مازندران

وضعیت جوی محورهای ارتباطی مازندران صاف و آفتابی است

کشف 710 میلیون ریالی سوسیس و کالباس فاسد در چالوس

جنگل های شمال زیرتیغ " گرمایش جهانی"

جاده های مازندران برفی و مه آلود شد

مهاجرت‌های ویرانگر!

اجرای 220 پروژه محرومیت زدایی/ ورزشگاه نوشهر 80 درصد رشد دارد