آخرين مطالب

حمام امیراسعد تنکابن، جاذبه گردشگری تاریخی درغرب مازندران گفتگو

حمام امیراسعد تنکابن، جاذبه گردشگری تاریخی درغرب مازندران

  بزرگنمايي:

مازندران آنلاین -  حمام قدیمی امیراسعد در روستای بالا اشتوج شهرستان تنکابن که در سال های اخیر خرابه ای بیش نبود قرار است پس از ترمیم و بازسازی توسط اداره میراث فرهنگی به یک جاذبه گردشگری تاریخی در غرب مازندران تبدیل شود.
با گشت و گذار در شهرهای مختلف ایران می توان باقیمانده حمام های گرم و سرد و همچنین حمام های عمومی از دوران هخامنشی به این سو را مشاهده کرد.
این حمام ها بر خلاف تصور رایج ، صرفا مکانی برای نظافت و تطهیر نبوده و با توجه به ظرفیت‌ها و ویژگی‌های آن، دارای کارکردهای اجتماعی و حتی سیاسی در تمام تاریخ ایران بوده است.
این کارکردها بیانگر این واقعیت است که حمام به‌عنوان یکی از عوامل تاثیرگذار در تاریخ تحولات اجتماعی ایران نقش بسزایی داشته است و به علاوه این مکان یکی از جلوه‌گاه‌های هنر ایرانی - اسلامی نیز به حساب می‌آمد.
این حمام ها علاوه بر کارکردهای عمومی ، از کارکردهای دیگری نیز همچون سیاسی (ملاقات‌ها و مذاکرات سران حکومتی)، اجتماعی (طرح مسائل و مشکلات خانوادگی با ریش سفیدان و سالخوردگان) و درمانی (ماساژ و حجامت ) برخوردار بودند .
پولاک پزشک آلمانی که در دوره قاجار در ایران خدمت می‌کرد، در شرحی که راجع ‌به حمام‌های ایرانی دارد ، می‌نویسد : حمام با زندگی دینی ایرانیان در ارتباط نزدیک است و نجاست را معمولا باید با حمام رفتن پاک کنند. حمام به دو نوع عمومی و خصوصی تقسیم می‌شود. حمام‌های عمومی بر اثر موقوفات دینی ایجاد می‌شود و مخارج نگهداری آنها نیز از همان محل است، اما حمام‌های خصوصی بیشتر برای مصرف شخصی صاحب آن تعبیه شده است، ولی در بعضی از ساعات مردم نیز می‌توانند با پرداخت ودیعه به آنها راه یابند.
ساعت شروع کار حمام در هر محله شهر با صدای بوق اعلام می‌شود. حمام‌های عمومی در ساعات اولیه روز به زنان اختصاص دارد. این مکان برای بسیاری از زنان مرکز تجمع است. آنها در این مکان به گفت‌وگو می‌پردازند و تازه‌ترین رویدادهای شهر را با یکدیگر در میان می‌گذارند. اغلب نصف روز را در آنجا به سر می‌برند، شربت می‌خورند یا با ساز و آواز وقت می‌کشند.
این حمام های قدیمی امروزه با پیشرفت امکانات جامعه بشری به فراموشی سپرده شده اند و در پشت درهای بسته نفس های آخر خود را می کشند ، گویا تنها راه نجاتشان مرگ هویتشان است.
البته در سال های اخیر اقدامات ارزنده ای در جهت حفظ و احیای حمام های قدیمی در کشور صورت گرفته و اعتباراتی در راستای مرمت و بازسازی آنها تخصیص یافته است تا این میراث گذشتگان برای آیندگان به یادگار باقی بماند.
** ضرورت بازسازی و مرمت حمام های قدیمی
یک کارشناس میراث فرهنگی در این باره گفت : در گذشته معماری حمام ها از اهمیت بسزایی در شهرها برخوردار بوده و تقریبا پس از مسجد و مدرسه ، مهم ترین بنای شهری محسوب می شده است.
پژمان میرچی  افزود : ایرانیان در ساخت حمام ذوق و سلیقه خاصی به خرج می دادند که تزیینات ، نقاشی ها و گچبری های به جامانده به همراه طاق نماهای زیبا و کاشی کاری های متنوع و دلربا، همگی گواه این مدعاست.
وی اظهار داشت : هر گرمابه قدیمی از بخش هایی به نام‌های گلخند، خزینه ، گرم‌خوان ، حوض ، سربینه و رختکن و ورودی حمام تشکیل شده که با توجه به بزرگی و کوچکی گرمابه تعدادش متغیر بوده است.
به گفته این کارشناس ، حمام‌های بزرگ همواره تزییناتی داشته و حمام‌های کوچک بدون تزیینات و با آجر و با سقف‌هایی از گل ، آهک و ساروج بوده است.
میرچی به اهمیت حفظ و نگهداری از این آثار اشاره کرد و بیان داشت : اگر در حفظ و نگهداری گرمابه‌های قدیمی تلاشی نکنیم ، این حمام‌ها از بین خواهند رفت و به مکانی آلوده تبدیل می‌شوند، در حالی‌که حفاظت از آنها می‌تواند به عنوان یکی از جاذبه‌ها و میراث فرهنگی بیانگر نوع زندگی گذشتگانمان باقی بماند.
وی یادآور شد : امروزه حمام های قدیمی کارکرد های خود را از دست داده اند ، اما با بازسازی و مرمت آنها می توان به عنوان یک جاذبه گردشگری یا موزه مردم شناسی استفاده گردد.
** ویژگی معماری حمام تاریخی امیر اسعد
روستای بالا اشتوج واقع در منطقه خوش آب و هوای دو هزار شهرستان تنکابن یکی از روستاهای قدیمی است که ریشه در تاریخ این دیار دارد و حمام تاریخی امیر اسعد که متعلق به اواخر قاجار و اوایل پهلوی است ، گواه این حقیقت است .
حمام امیر اسعد در دامنه شمالی البرز مرکزی و در ارتفاع 870 متری از سطح دریای خزر و 200 متری از رودخانه دو هزار واقع شده و اطراف آن را کوه‌ها و خانه‌های اهالی روستا احاطه کرده است.
ساخت این اثر مربوط به اواخر دوره قاجار است و چون بانی و مالک اولیه آن امیر اسعد فرزند محمد ولی خان سپهسالار تنکابنی ( فاتح تهران در دوران مشروطه و حاکم محال ثلاث ) بود به حمام امیر اسعد معروف گردید.
این حمام تاریخی در نزدیکی مسجد تاریخی امیر اسعد واقع شده که از نظر ساختمانی و سازه‌ای با مسجد هم‌ دوره و از نظر پلان دارای مشخصات حمام‌های عمومی است.
از ویژگی بارز این بنا اجرای طاق کلمبو آجری برای پوشش‌های قسمت‌های مختلف و به کار رفتن مصالحی چون سنگ در بناست.
این حمام در دو دوره زمانی مورد استفاده قرار گرفته بود؛ نخست دوره ساخت اثر که مربوط به اواخر دوره قاجار می‌باشد و سپس با بازسازی مجدد از سال 1335 شمسی تا سال 1363 مورد استفاده قرار می گرفت.
سوخت مصرفی این حمام از هیزم بوده و فضای داخلی آن در قسمت ازاره به ارتفاع 70 سانتیمتر می رسید و کاشی کاری های روی دیواره این حمام بسیار خاص بود.
رئیس میراث‌ فرهنگی شهرستان های تنکابن و عباس آباد با بیان اینکه این حمام تاریخی به شماره 21985 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است ، گفت : در ساخت این بنای ملی مصالحی از سنگ ، آجر ، گچ و ساروج به کار رفته است و تغییراتی بسیار جالب در فرم ورودی این حمام و ارتباط میان در و سربینه مشاهده می‌شود.
نادر سحر خیز  افزود : این حمام دارای چهار جایگاه رختکن به ‌صورت صلیبی شکل است و دو راه که از فضای سربینه شروع می‌شود ما را به قسمت گرم‌خانه هدایت می‌کند و بعد از طی کردن مسافت متناسب ، وارد خود گرم‌خانه می‌شویم.
وی از این بنا با عنوان شناسنامه فرهنگی شهرستان یاد کرد و اظهار داشت : در گرم خانه نیز از نظر معماری مانند سربینه دارای شکل مربع است که در ضلع های بزرگ‌تر جایگاه‌های شست‌ و شو و خزینه مشاهده می‌شود.
سحرخیز با بیان اینکه برای مرمت و بازسازی در قسمت‌های سنگ ازاره بدنه، مرمت گنبد و طاق های حمام و تزئینات سقف اعتباری بالغ بر 300 میلیون ریال در نظرگرفته شده است ، خاطرنشان کرد : هم اکنون مرحله نخست که همانا مرمت و بازسازی گنبد های این حمام بود به اتمام رسیده و وارد مراحل بعدی این پروژه هستیم.
وی تصریح کرد : تغییر کاربری این حمام پس از بازسازی به فضای موزه ای به دلیل کوچک بودن فضای داخلی آن امکان پذیر نیست و بهترین حال آن است که به حالت اولیه آن درآید.
سحرخیز به نقش شوراها و عوامل محلی در پاسداشت و نگهداری این گونه آثار اشاره کرد و بیان داشت : امروزه حفظ و حراست از این آثار علاوه بر اینکه امری بدیهی جهت حفظ فرهنگ و تمدن غنی گذشتگان است ، می تواند زمینه جذب گردشگر را نیز فراهم آورد.
شهرستان 162 هزار نفری تنکابن در غرب مازندران واقع است.
 




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

نگران درنای سپید سیبری هستیم/ رفع ممنوعیت حضور گردشگران در دماوند

برف، خودروهای بدون زنجیرچرخ را در جاده هراز زمینگیر کرد

آبگیری سد هراز؛ بمب خبری فاجعه زیست‌محیطی

دست سیاسیون در جیب منابع طبیعی/ طرح تنفس هم جنگل های شمال را احیا نکرد!

فرسایش آبی 125 میلیون هکتار از اراضی/ 86 دشت بحرانی است

راه‌های جویبار بوی خون می‌دهد/ مصوبه دولت روی کاغذ ماند

آغاز بارش برف در جاده های مازندران ؛ رانندگان احتیاط کنند

مهاجرت پرندگان به اوج رسید/ فریدونکنار همچنان قتلگاه پرندگان

تفکیک اراضی و زمین‌خواری؛ جریان غالب سوداگری در مازندران

دست مرگ بر شانه های نحیف شمشادهای شمال کشور

خرید و فروش خانگی سموم غیرمجاز در ساری /جهاد کشاورزی نظارت ندارد!

تنها 30 سال فرصت برای نجات جنگل های هیرکانی

مطالعات انتقال آب دریای خزر متوقف شود

توسعه به شرط نابودی!

اختصاص اعتبار 280 میلیون یورویی برای دفع مشکلات فاضلاب 5 شهر مازندران

مازنی ها ورزشکارتر شدند

رونمایی از انار باستانی مفرغی در بهشهر

احتمال وجود اسناد 400 ساله در دست مازندرانی ها

گرانی قطعه و لوازم همچنان بزرگترین مشکل کامیونداران

برای استفاده از محصولات تراریخته عجله نکنید!

حفظ محیط زیست به فرهنگ‌سازی نیاز دارد

دستوری که جان جنگل‌های مازندران را گرفت!

چوب ارزانی رونق صید بر قیمت ماهیان دریایی مازندران

اجرای 10 سرشاخه گیر سیل در غرب مازندران نیاز است

حال خراب بازار مسکن در مازندران

نقش اساسی جنگل در کاهش بروز سیل در مازندران

کمبود نیرو مهمترین مشکل مراکز درمانی و علت نارضایتی مردم است

برگزاری چهارمین گردهمایی دانشجویان حامی محیط زیست در مازندران

ارتباط برخی سودجویان با گالش‌ها در ارتفاعات جنگلی/ بدترین تجاوز به جنگل‌های هیرکانی رامسر در 10 سال اخیر

تغییر اقلیم عامل اصلی بارندگی‌های سیل‌آسا در مازندران

آبگرفتگی 18 شهر در مازندران

راه، آب و برق 5 روستای تنکابن همچنان قطع است

آب 9 روستای رامسر قطع است/ خسارت 100 میلیاردی سیل

رکود شکنی 17 ساله شدت بارندگی در مازندران

مازندران با تگرگ سفید شد/رعد برجان جوان سوارکار/رانش و طغیان

سقف 2 واحد مسکونی در جویبار تخریب شد

آماده‌باش تمامی دستگاه‌ها برای مقابله با سیل در نوشهر

منابع آبی به سمت شوری می رود/عقب ماندگی در بخش فاضلاب

بازنشستگی 550 هزار کارمند طی یکسال و نیم آینده

حرکت چراغ خاموش آزاد پزهای مازندران برای گرانی نان

بی توجهی به گردشگری پول‌ساز "سلامت" در مازندران

چشم برنج‌کاران به دست دولت است

21 واحد صنفی کیف و کفش تعطیل شدند/ تهیه مواد اولیه و معضل دستفروشان دو مشکل بزرگ کسبه آملی

افتتاح 7 مجموعه بوم‌گردی در مازندران

7 مجموعه بومگردی در مازندران اضافه می شود

شکوفه‌های گرانی!

زمین لرزه مازندران تاکنون خسارتی در پی نداشت

90 دقیقه بازی در کنترل استقلال بود/ باید کمی خوش شانس‌تر باشیم

لزوم اعطای تسهیلات به بنگاه‌های جدیدالتاسیس

اجرای 5000 ویژه برنامه هفته دفاع مقدس در مازندران