آخرين مطالب

شهناز ؛ آخرین بازمانده از نوازندگان سینه به سینه فرهنگي

شهناز ؛ آخرین بازمانده از نوازندگان سینه به سینه

  بزرگنمايي:

مازندران آنلاین - ساری- در تاریخ موسیقی ایرانی، فراوان به نوازندگان چیره دستی برمی خوریم که نواختن ساز را بدون آموزش نت و قواعد مربوطه به صورت «سینه به سینه» آموختند که استاد جلیل شهناز از آخرین‌های آنهاست.
و عجب آنکه این نوازندگان با نداشتن دانش تئوری موسیقی همواره با قدرت فوق‌العاده نوازندگی، در زیبایی این هنر نقش ستودنی داشته و بسیاری هنرجویان پس از طی مدارج علمی و بهره گیری از مدرسان گوناگون، برای شیرینی سازشان از این مفاخر فرهنگ و هنر کشورمان پیروی می کنند.
علی اکبر شهنازی، حسین اسماعیل زاده، علی اصغر بهاری، احمد عبادی، منصور صارمی، رضا ورزنده و مرتضی محجوبی از جمله نوازندگان سینه به سینه بودند که قدرت و سبک نوازندگی آنان همواره در محافل آکادمیک موسیقی مورد بحث و بررسی قرار می گیرد.
** تولد
اصفهان به عنوان پایتخت هنری کشور در نخستین روز خرداد ماه 1300 خورشیدی شاهد تولد کودکی از خانواده اهل موسیقی بود که او را جلیل نامیدند که بعدها به واسطه استعداد فوق‌العاده و فضای مناسب خانواده به یکی از نام‌آورترین نوازندگان تار سده اخیر در کشور مبدل شد.
پدر جلیل، شعبان‌خان علاقه وافری به موسیقی اصیل ایرانی داشت و علاوه بر تار که ساز اختصاصی او بود، سه ‌تار و سنتور هم می‌نواخت، عموی او غلامرضا سارنگ (سارنج) هم از نوازندگان صاحب نام کمانچه بود.
جلیل از کودکی به موسیقی علاقه ‌مند شد و نواختن تار را در نزد عبدالحسین شهنازی، پدر و برادر بزرگ خود حسین شهناز که به خوبی ساز می‌نواخت، آغاز کرد. پشتکار زیاد و استعداد شگرف او به حدی بود که در سنین جوانی از نوازندگان خوب اصفهان شد.
28ساله بود که برای تک‌نوازی تار و اجرای برنامه های موسیقی به رادیو اصفهان راه یافت و دیری نپایید که آوازه شهرتش به سراسر کشور رسید و سال 1336 به دعوت سازمان رادیو به تهران مهاجرت کرد و در برنامه‌های گوناگونی مانند برنامه گلها و ارکستر حسین یاحقی به عنوان تک‌نواز و هم‌نواز به فعالیت پرداخت.
وی همچنین در گروه «یاران ثلاث» همراه با جلال تاج اصفهانی و حسن کسایی و گروه استادان موسیقی ایران، کنسرت‌های بسیاری را در داخل و خارج از ایران اجرا کرد.
این نوازنده تار در طول زندگی هنری خود با هنرمندان کشور از جمله فرامرز پایور، حبیب‌الله بدیعی، پرویز یاحقی، همایون خرم، علی تجویدی، منصور صارمی، رضا ورزنده، فضل الله توکل، مجید نجاهی، امیر ناصر افتتاح، جهانگیر ملک، اسدالله ملک، حسن کسائی، سید محمد موسوی، حسین تهرانی، تاج اصفهانی، ادیب خوانساری، محمودی خوانساری، عبدالوهاب شهیدی، اکبر گلپایگانی، حسین خواجه امیری (ایرج)، محمدرضا شجریان، شهرام ناظری، حسن زیرک، علی‌اصغر شاه‌زیدی، طباطبائی و محمد اصفهانی همکاری داشت.
شهناز در دهه 1360 همراه با فرامرز پایور (استاد سنتور)، علی اصغر بهاری (استاد کمانچه)، محمد اسماعیلی (استاد تنبک) و سید محمد موسوی (استاد نی) «گروه اساتید موسیقی ایران» را تشکیل داد و با این گروه، مسافرت‌های متعددی به کشورهای اروپایی، آسیایی و آمریکا داشت.
زنده یاد شهناز در سال 1383 به عنوان چهره ماندگار هنر و موسیقی برگزیده شد و در 27 تیر سال 1383، مدرک درجه یک هنری (معادل دکتری) را به پاس یک عمر فعالیت هنری، دریافت کرد.
در سال 1387 نیز محمدرضا شجریان گروهی که با آن کار می‌کرد را به افتخار این هنرمند پیشکسوت، گروه شهناز نام گذاشت.
استاد شهناز، علاوه بر نواختن تار که ساز اختصاصی‌اش بود، با نواختن ویولن، کمانچه، سنتور و تمبک و آواز - سه تار نیز آشنایی داشت.
** استاد شهناز از منظر هنرمندان
شادروان حسن کسائی نوازنده و استاد بی همتای نی، اعتقاد دارد که فهم موسیقی از علاقه مندی به این هنر و حتی نوازندگی، متفاوت است و تنها کسانی می توانند هنر استاد شهناز را درک کنند که صاحب این فهم خدادادی باشند.
وی می افزاید: «بسیاری ساز می‌زنند و خوب ساز می‌زنند ولی قدرت نوازندگی و محفوظات و لحظات موسیقی که آقای شهناز می‌دانست و اجرا می کرد، در توان نوازندگان دیگر نیست.»
استاد کسایی قدرت نوازندگی شهناز را به ویژه در جواب دادن و دونوازی ستود و اضافه کرد: 60 سال با او همنوازی کرده‌ام و در واقع ساز من با ساز شهناز گره خورده‌ است.
استاد شجریان نیز می گوید: من با ساز شهناز زندگی می‌کنم و افتخار می کنم که خود را شاگرد این استاد بدانم.
وی با بیان اینکه استاد شهناز به بیان واقعی در نوازندگی تار رسیده ‌است، می افزاید: او هرگز در گیرودار ردیف و تقلید از دیگران نماند و همواره مانند آبشاری خروشان در جریان بود.
شجریان استاد شهناز را بسان حافظ، بدون تکرار دانسته و می افزاید: من با تار این استاد به این درجه رسیده ام.
داریوش پیرنیاکان نوازنده تار نیز می گوید: شهناز هنرمندی است که زوایای بسیاری در سازش نهفته ‌است، وی علاوه براشراف کامل بر ردیف و رموز آن، ویژگی منحصر به ‌فردی دیگری نیز داشت. جواب آوازهای شاهکار و بی نظیر، استفاده از تمام امکانات ساز، نواختن بسیاری از گوشه‌های مهجور، رعایت جمله‌بندی در نوازندگی از جمله ویژگی‌های نوازندگی این استاد بی بدیل است.
** درگذشت
استاد شهناز پس از یک دوره بیماری صبح روز دوشنبه 27 خرداد 1392 خورشیدی در 92 سالگی در بیمارستان آراد تهران درگذشت.
پس از درگذشت او، رامیز قلی‌اف نوازنده برجسته تار در جمهوری آذربایجان پیام تسلیتی به همین مناسبت از طریق سفارت جمهوری اسلامی ایران ارسال کرد.
** آثار
کتاب «گل‌های جاویدان» (پانزده قطعه برای تار و سه تار). نت نگاری هوشنگ ظریف از انتشارات سرود، آلبوم های عطرافشان، زبان تار، تار و ترمه، شور و زندگی، عشق و زندگی، انتظار دل، خلوت گزیده، نرگس مست، سکوت، گل من، تمنای وصال، کرشمه نرگس، شمع لرزان، دل شیدا، دفتر تار، عطرافشان، افتخار آفاق، باغ نوا، رهاورد، زبان تار، آوای جان، آوای شهناز، قطره شبنم، حماسه ایران، چهار باغ، نوبهار، دل من، یاران زنده‌رود، به اصفهان رو، موج آتش، صد سال تار، شب مهتاب، نغمه نوروزی، راز، مهر، نوید بهاری، شهناز شهنواز و چهارباغ از آثار این هنرمند فقید است.
فراهنگ**7330**1055**1654




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

ردپای افغان‌ها در گرانی آجیل شب یلدا

خیز مافیای کنکور برای اشغال ساعات رسمی آموزشی

زنگ پژوهش در مازندران نواخته شد

سومین جشنواره دانشجویی ققنوس در مازندران آغاز به کار کرد

بی‌عدالتی در شیوه اعطای یارانه به بنزین

عامل اصلی هجوم مردم برای خرید مرغ

بانک مرکزی: مراقب دلالان بازار ارز باشید

تعزیرات: قیمت شیر خام 2000 تومان شد

قیمت خودرو‌های داخلی و وارداتی در بازار

کی بود؟ کی بود؟ در جستجوی مقصر ارز جهانگیری

دستور روحانی برای کاهش قیمت کالاها

موج تحریم آجیل در آستانه شب یلدا

قیمت طلا، قیمت سکه و قیمت ارز امروز 1397/09/21

وزیر کشاورزی: قیمت مرغ باید 10 هزار تومان باشد

دانش‌ آموز ساروی قهرمان قهرمانان محاسبات ذهنی جهان شد

سایه تخریب بر سر قبرستان یک هزار ساله سفیدچاه مازندران

اجاره حساب بانکی شهروندان؛ ماهانه 2 میلیون!

موسوی لارگانی: باید نفت را در بورس عرضه کنیم

1.6 میلیارد دلار قطعه خودرو وارد کشور شد

عرضه انار و هندوانه در شب یلدا با قیمت مصوب

معافیت 17 قلم محصول کشاورزی از ممنوعیت صادرات به شرط تولید در مناطق آزاد

موافقت رئیس‌جمهور با افزایش اعتبارات مددجویان در بودجه 98

رد پای مازندرانی ها در سینما حقیقت

آغاز عرضه خودرو به قیمت 5 درصد کمتر از بازار

قیمت طلا، قیمت سکه و قیمت ارز امروز 1397/09/20

قیمت لوازم خانگی کاهش می‌یابد

لاریجانی: روند کاهش نرخ ارز باید ادامه یابد

قیمت طلا، قیمت سکه و قیمت ارز امروز 1397/09/19

افزایش حقوق برخی از بازنشستگان بیش از 20 درصد

اصلاح قیمت‌ خودرو با افزایش تولید

معاون وزیر راه: خرید هواپیمای نو دستاورد بزرگی نبود

25 درصد بودجه پژوهشی کشور در اختیار وزارت علوم است

برگزاری اختتامیه جشنواره ققنوس در مازندران

چرا کالاها با کاهش نرخ دلار ارزان نشدند؟

دلیل کاهش قیمت بلیت هواپیما

مشکلات مردم در پرداخت اجاره مسکن

قیمت طلا، قیمت سکه و قیمت ارز امروز 1397/09/18

آموزش و پرورش استثنایی مازندران با کمبود 60معلم روبرو است

رقم عجیب پرداخت حقوق در سایپا و ایران خودرو

چرا مسکن در ایران گران است؟

هم واردات تلفن همراه افزایش یافت هم قیمت‌ها

دولت یارانه پردرآمدها را حذف کند

تبعیض کارگران و کارمندان در بسته‌های حمایتی دولت

واکنش وزیر صنعت به افزایش قیمت خودرو

دستور مقام معظم رهبری برای تقویت ارزش پول ملی

اجماع علمی و فهم مشترک، اکسیر توسعه

دسترسی کودکان کار به غذای با ارزش سخت شد

گوشی‌های توقیف‌شده، مسکن یا محرک بازار؟

بازنشستگی زودهنگام در برخی مشاغل اداری

قیمت طلا، قیمت سکه و قیمت ارز امروز 1397/09/17