آخرين مطالب

شهناز ؛ آخرین بازمانده از نوازندگان سینه به سینه فرهنگي

شهناز ؛ آخرین بازمانده از نوازندگان سینه به سینه

  بزرگنمايي:

مازندران آنلاین - ساری- در تاریخ موسیقی ایرانی، فراوان به نوازندگان چیره دستی برمی خوریم که نواختن ساز را بدون آموزش نت و قواعد مربوطه به صورت «سینه به سینه» آموختند که استاد جلیل شهناز از آخرین‌های آنهاست.
و عجب آنکه این نوازندگان با نداشتن دانش تئوری موسیقی همواره با قدرت فوق‌العاده نوازندگی، در زیبایی این هنر نقش ستودنی داشته و بسیاری هنرجویان پس از طی مدارج علمی و بهره گیری از مدرسان گوناگون، برای شیرینی سازشان از این مفاخر فرهنگ و هنر کشورمان پیروی می کنند.
علی اکبر شهنازی، حسین اسماعیل زاده، علی اصغر بهاری، احمد عبادی، منصور صارمی، رضا ورزنده و مرتضی محجوبی از جمله نوازندگان سینه به سینه بودند که قدرت و سبک نوازندگی آنان همواره در محافل آکادمیک موسیقی مورد بحث و بررسی قرار می گیرد.
** تولد
اصفهان به عنوان پایتخت هنری کشور در نخستین روز خرداد ماه 1300 خورشیدی شاهد تولد کودکی از خانواده اهل موسیقی بود که او را جلیل نامیدند که بعدها به واسطه استعداد فوق‌العاده و فضای مناسب خانواده به یکی از نام‌آورترین نوازندگان تار سده اخیر در کشور مبدل شد.
پدر جلیل، شعبان‌خان علاقه وافری به موسیقی اصیل ایرانی داشت و علاوه بر تار که ساز اختصاصی او بود، سه ‌تار و سنتور هم می‌نواخت، عموی او غلامرضا سارنگ (سارنج) هم از نوازندگان صاحب نام کمانچه بود.
جلیل از کودکی به موسیقی علاقه ‌مند شد و نواختن تار را در نزد عبدالحسین شهنازی، پدر و برادر بزرگ خود حسین شهناز که به خوبی ساز می‌نواخت، آغاز کرد. پشتکار زیاد و استعداد شگرف او به حدی بود که در سنین جوانی از نوازندگان خوب اصفهان شد.
28ساله بود که برای تک‌نوازی تار و اجرای برنامه های موسیقی به رادیو اصفهان راه یافت و دیری نپایید که آوازه شهرتش به سراسر کشور رسید و سال 1336 به دعوت سازمان رادیو به تهران مهاجرت کرد و در برنامه‌های گوناگونی مانند برنامه گلها و ارکستر حسین یاحقی به عنوان تک‌نواز و هم‌نواز به فعالیت پرداخت.
وی همچنین در گروه «یاران ثلاث» همراه با جلال تاج اصفهانی و حسن کسایی و گروه استادان موسیقی ایران، کنسرت‌های بسیاری را در داخل و خارج از ایران اجرا کرد.
این نوازنده تار در طول زندگی هنری خود با هنرمندان کشور از جمله فرامرز پایور، حبیب‌الله بدیعی، پرویز یاحقی، همایون خرم، علی تجویدی، منصور صارمی، رضا ورزنده، فضل الله توکل، مجید نجاهی، امیر ناصر افتتاح، جهانگیر ملک، اسدالله ملک، حسن کسائی، سید محمد موسوی، حسین تهرانی، تاج اصفهانی، ادیب خوانساری، محمودی خوانساری، عبدالوهاب شهیدی، اکبر گلپایگانی، حسین خواجه امیری (ایرج)، محمدرضا شجریان، شهرام ناظری، حسن زیرک، علی‌اصغر شاه‌زیدی، طباطبائی و محمد اصفهانی همکاری داشت.
شهناز در دهه 1360 همراه با فرامرز پایور (استاد سنتور)، علی اصغر بهاری (استاد کمانچه)، محمد اسماعیلی (استاد تنبک) و سید محمد موسوی (استاد نی) «گروه اساتید موسیقی ایران» را تشکیل داد و با این گروه، مسافرت‌های متعددی به کشورهای اروپایی، آسیایی و آمریکا داشت.
زنده یاد شهناز در سال 1383 به عنوان چهره ماندگار هنر و موسیقی برگزیده شد و در 27 تیر سال 1383، مدرک درجه یک هنری (معادل دکتری) را به پاس یک عمر فعالیت هنری، دریافت کرد.
در سال 1387 نیز محمدرضا شجریان گروهی که با آن کار می‌کرد را به افتخار این هنرمند پیشکسوت، گروه شهناز نام گذاشت.
استاد شهناز، علاوه بر نواختن تار که ساز اختصاصی‌اش بود، با نواختن ویولن، کمانچه، سنتور و تمبک و آواز - سه تار نیز آشنایی داشت.
** استاد شهناز از منظر هنرمندان
شادروان حسن کسائی نوازنده و استاد بی همتای نی، اعتقاد دارد که فهم موسیقی از علاقه مندی به این هنر و حتی نوازندگی، متفاوت است و تنها کسانی می توانند هنر استاد شهناز را درک کنند که صاحب این فهم خدادادی باشند.
وی می افزاید: «بسیاری ساز می‌زنند و خوب ساز می‌زنند ولی قدرت نوازندگی و محفوظات و لحظات موسیقی که آقای شهناز می‌دانست و اجرا می کرد، در توان نوازندگان دیگر نیست.»
استاد کسایی قدرت نوازندگی شهناز را به ویژه در جواب دادن و دونوازی ستود و اضافه کرد: 60 سال با او همنوازی کرده‌ام و در واقع ساز من با ساز شهناز گره خورده‌ است.
استاد شجریان نیز می گوید: من با ساز شهناز زندگی می‌کنم و افتخار می کنم که خود را شاگرد این استاد بدانم.
وی با بیان اینکه استاد شهناز به بیان واقعی در نوازندگی تار رسیده ‌است، می افزاید: او هرگز در گیرودار ردیف و تقلید از دیگران نماند و همواره مانند آبشاری خروشان در جریان بود.
شجریان استاد شهناز را بسان حافظ، بدون تکرار دانسته و می افزاید: من با تار این استاد به این درجه رسیده ام.
داریوش پیرنیاکان نوازنده تار نیز می گوید: شهناز هنرمندی است که زوایای بسیاری در سازش نهفته ‌است، وی علاوه براشراف کامل بر ردیف و رموز آن، ویژگی منحصر به ‌فردی دیگری نیز داشت. جواب آوازهای شاهکار و بی نظیر، استفاده از تمام امکانات ساز، نواختن بسیاری از گوشه‌های مهجور، رعایت جمله‌بندی در نوازندگی از جمله ویژگی‌های نوازندگی این استاد بی بدیل است.
** درگذشت
استاد شهناز پس از یک دوره بیماری صبح روز دوشنبه 27 خرداد 1392 خورشیدی در 92 سالگی در بیمارستان آراد تهران درگذشت.
پس از درگذشت او، رامیز قلی‌اف نوازنده برجسته تار در جمهوری آذربایجان پیام تسلیتی به همین مناسبت از طریق سفارت جمهوری اسلامی ایران ارسال کرد.
** آثار
کتاب «گل‌های جاویدان» (پانزده قطعه برای تار و سه تار). نت نگاری هوشنگ ظریف از انتشارات سرود، آلبوم های عطرافشان، زبان تار، تار و ترمه، شور و زندگی، عشق و زندگی، انتظار دل، خلوت گزیده، نرگس مست، سکوت، گل من، تمنای وصال، کرشمه نرگس، شمع لرزان، دل شیدا، دفتر تار، عطرافشان، افتخار آفاق، باغ نوا، رهاورد، زبان تار، آوای جان، آوای شهناز، قطره شبنم، حماسه ایران، چهار باغ، نوبهار، دل من، یاران زنده‌رود، به اصفهان رو، موج آتش، صد سال تار، شب مهتاب، نغمه نوروزی، راز، مهر، نوید بهاری، شهناز شهنواز و چهارباغ از آثار این هنرمند فقید است.
فراهنگ**7330**1055**1654




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

سحرخوانی، سنت ناب مردم دیارعلویان در ماه رحمت الهی

ارتقای فرهنگ شهروندی نیازمند برنامه ریزی است

برگزاری نخستین جشنواره اشرف البلاد با تلفیق محیط زیست و هنر

50 واحد پذیرایی در مسیر جاده کندوان در ماه رمضان فعال است

یک هزار و 683مبلغ به سراسر مازندران اعزام شدند

خانه اولیا در استان های کشور تشکیل می شود

گذری به نواهای روحبخش و در عین حال فراموش شده رمضان

ماه رمضان بیش از 200 برنامه فرهنگی در مازندران برگزار می شود

مازندنومه : آرش کمانگیر؛ ساروی یا آملی؟!

رزم‌واره بزرگ «اردیبهشت مقاومت» در ساری برگزار شد

برپایی جشنواره «جلوه های آواز ایرانی در مناجات خوانی» درمازندران

نقد مازندنومه از وضعیت مطبوعات مازندران

شهناز ؛ آخرین بازمانده از نوازندگان سینه به سینه

بوفه 30 مدرسه مازندران سال تحصیلی جاری پلمپ شد

آرش کمانگیر ، هویت شهر ساری می شود

اداره امور مدارس به مدیران واگذار می شود

آواز ایرانی ، حرکت در مسیر اندوه تاریخی

چهل و ششمین سالگرد آیت الله کوهستانی در بهشهر برگزار شد

خیرین مازندران دو برابر میانگین کشوری دست و دلبازی کردند

حفظ فرهنگ ایثار و شهادت مانع تجاوز دشمن به کشور می شود

افزایش 5 برابری اعتبارات آموزش و پرورش استثنایی کشور

مهم ترین موضوع در سند تحول بنیادین مدرسه محوری است

مطالبات فرهنگیان تا پایان ماه خرداد صفر می شود

دانش آموزان ورودی اول ابتدایی غربالگری را انجام دهند

هفته معلم با رونمایی از دو کتاب در قائمشهر سرانجام یافت

هرگزم نقش تو از لوح دل و جان نرود

ریشه های انقلاب علمی در غرب

بی توجهی به استانداردها ، تیر خلاص به بوم گردی

بازسازی و مقاوم سازی مدارس مازندران 700 میلیارد تومان هزینه دارد

سایه کمبود معلم بر مدارس مازندران سنگینی می کند

زنگ سپاس از مقام معلم در مازندران نواخته شد

همکلاسی های آملی پس از حدود نیم قرن از معلمانشان قدردانی کردند

نمایش کمدی با موضوع اعتیاد در تنکابن به روی صحنه می رود

به ‌یاد صدای مخملین استاد آواز ایران

نمایش شاد و موزیکال «دزد جنگل» در بابلسر به روی صحنه رفت

دانش آموزان استثنایی مازندران یک درمیان به مدرسه می روند

نغمه‌ها بودی مرا تا هم‌زبانی داشتم

قائمشهری ها سالانه 29 میلیارد تومان برای کنکور هزینه می کنند

نمایشگاه دستاوردهای دانش آموزی در آمل گشایش یافت

آغاز به کار سامانه هفتمین جشنواره مطبوعات مازندران/ خبرنگاران آثار خود را بارگذاری کنند

زوج خبرنگاران ایرنای مازندران در جشنواره دانشگاهها برتر شدند

نهمین دوره المپیاد دانش آموزی نانو در مازندران برگزار می شود

17 واحد آموزشی در دولت تدبیر در تنکابن ساخته شد

دانشگاه صنعتی بابل میزبان کنگره علوم و تکنولوژی های نوین شد

ارجاع روزانه 40 پرونده طلاق به بهزیستی مازندران

دمیدن امید در احیای بناهای تاریخی مازندران

فرماندار کلاردشت خواستار تسریع در صدور مجوز جاده سلامت شد

کوچ ، انتخاب هنرمندان مازندران برای جبران کمبودها

روزنامه حرف مازندران : سد فینسک ، تکرار یک اشتباه

بوم گردی ، جایگزین زمین فروشی در روستاهای غرب مازندران