آخرين مطالب

مراتع مازندران نیازمند صیانت است

قرق شکنی؛ آیین سنتی دامداران شمال گفتگو

قرق شکنی؛ آیین سنتی دامداران شمال

  بزرگنمايي:

مازندران آنلاین - سوادکوه - قرق شکنی آیین سنتی دامداران شمال است که هر ساله فصل بهار در مراتع به اجرا در می آید.

 دامداری وزندگی کوچ روی مبتنی بر آن‌یکی از باستانی‌ترین شیوه‌های معیشتی جهان است. تا همین چند دهه اخیر، در بسیاری از مناطق جهان و کشورمان کوچ دامداران و ورود و خروج آن‌ها از مراتع به تغییر فصل، بارش باران، رستنی‌های روی زمین و دسترسی‌پذیری به چشمه‌ها بستگی داشت اما امروزه با افزایش نرخ جمعیت، کاهش بارندگی و افزایش روند فرسایش خاک، ورود و خروج دام به مراتع و چراگاه‌ها محدود به شرایط خاص شده و رسم قرق مراتع بیش‌ازپیش پررنگ شده است .
هرچند رسم قرق‌شکنی مراتع امر دیرینه‌ای است اما امروزه ورود دام به مراتع ییلاقی با محدودیت‌های شدیدتری مواجه شده، به‌گونه‌ای که ورود پیش از موعد به مراتع قانون‌شکنی محسوب شده و مستلزم پرداخت جریمه است، امری که برخی از دامداران آن را پذیرا نیستند؛ چراکه عقیده دارند، این کار را برای سال‌ها انجام می‌داده‌اند و مراتع همچنان پایدار بوده‌اند و از دیگر سوی، کوتاه کردن زمان چرای دام در مراتع برای آن‌ها صرف اقتصادی پایینی دارد .
فولادی یکی از این دامداران و مرتع‌داران باسابقه شهرستان سوادکوه که نسل در نسل پیشه‌شان دامداری بوده است، در گفتگو با خبرنگار مهر ، گفت: مأموران با دامداران همراهی بیشتری به خرج دهند و اجازه دهند تا دام‌ها در پاییز، زمان بیشتری در مراتع بمانند تا بتوانند کسری خود را جبران کنند .
وی بابیان اینکه فرزندانش شغل او را ادامه نداده‌اند، افزود: باوجودی که اکنون دام گران شده اما دامداری صرف اقتصادی آن‌چنانی ندارد، چراکه هزینه خوردوخوراک دام نیز بالا رفته است و از دیگر سوی به ما اجازه حتی یک روز بیشتر ماندن در مراتع را هم نمی‌دهند و ما برای ادامه این پیشینه نیاز به حمایت داریم .

بااین‌حال و با توجه به افزایش نرخ فرسایش خاک و تهدید مراتع، در طی ده سال اخیر رسم قرق و قرق‌شکنی در شهرستان سوادکوه که یکی از شهرستان‌های مازندران با پتانسیل بالای دامداری است، با شدت بیشتری برگزار می‌شود. هرساله در اواخر اردیبهشت‌ماه، مراتع که از شهریورماه توسط قرق‌بانان بسته‌شده بودند، بازگشایی یا قرق‌شکنی می‌شوند و دامداران اجازه می‌یابند ازآن‌پس دام خود را وارد مراتع کنند .
ازجمله اثرات مثبت قرق و قرق‌شکنی به پویایی مراتع، رعایت حقوق عرفی مرتع و کاهش تخلفات در این رابطه و صرفه‌جویی در کار نیروهای حفاظتی، انتظامی و قضا است
حمیدرضا احمدی رئیس اداره منابع طبیعی سوادکوه، در هشتمین دوره قرق‌شکنی و کوچ عشایر در شهرستان سوادکوه، قرق‌شکنی را رسم دیرینه‌ای برشمرد و افزود: این رسم ریشه در فرهنگ ما داشته که بخشی از آن مرتبط باسنت شکرگزاری از خداوند و بخش دیگر مربوط به ساماندهی ورود و خروج دام به مراتع است .
رئیس منابع طبیعی شهرستان سوادکوه، ازجمله اثرات مثبت قرق و قرق‌شکنی به پویایی مراتع، رعایت حقوق عرفی مرتع و کاهش تخلفات در این رابطه و صرفه‌جویی در کار نیروهای حفاظتی، انتظامی و قضا برشمرد .
وی بابیان اینکه امسال بیش از 96 درصد از مرتع‌داران به‌موقع وارد مرتع شده‌اند، افزود: این در حالی است که تا پیش از سال 90، این میزان به 30درصد هم نمی‌رسید و این امر مرهون همین مراسم قرق‌شکنی است .
احمدی میزان مراتع شهرستان را 43 هزار هکتار برشمرد و گفت: یک هزار و 717 بهره‌بردار، شش تعاونی مرتع‌داری و یک انجمن صنفی مرتع‌داری در شهرستان سوادکوه وجود دارد .
وی با اشاره به تغییرات اقلیمی، خشک‌سالی و شکنندگی مراتع، بر ضرورت رعایت اصول فنی در رابطه با مراتع تأکید و ازجمله راهکارها به طرح‌های تلفیقی مراتع اشاره کرد و افزود: می‌توان در کنار دامداری، کشت گیاهان دارویی و پرورش ماهی داشت و این امور موجب افزایش درآمد دامدار شده و از فشار بر مرتع برای ازدیاد دام به‌منظور بهبود درآمد خواهد کاست .
معاون فنی آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی استان مازندران با اشاره به بحران خشک‌سالی حتی در مناطق پرباران مازندران بر لزوم حفظ منابع آب تأکید کرد و افزود: یکی از مهم‌ترین فاکتورهای حفظ آب در مراتع پوشش گیاهی است و با توانمندسازی مرتع‌داران و دامداران از طریق فعالیت‌های جنبی و کاهش فشار دام بر مرتع می‌توان پوشش گیاهی و درنتیجه آب را حفظ کرد .
اسماعیل مختار پور، با اشاره به افزایش نرخ فرسایش خاک در مراتع، گفت: اولویت ما در مرتع، حفظ مراتع با پوشش گیاهی مناسب برای حفظ خاک و آب است، چراکه در صورت وجود مراتع می‌توان برای بهره‌برداری مناسب از آن برنامه‌ریزی کرد و دامداری در مراتع تداوم خواهد یافت.
وی با تأکید بر توانمندسازی جوامع روستایی و بیان اینکه هر مرتع دارای توان متفاوتی است، بر طرح مرتع‌داری چندمنظوره با توجه به قابلیت‌های مراتع اشاره کرد و گفت: با این کار، هم از فشار دام بر مراتع کاسته و هم به معیشت دامدار توجه می‌شود .
رئیس امور عشایری جهاد کشاورزی استان ماز ندران بابیان اینکه برای انجام گردشگری عشایری نیازی به ساخت‌وساز در مراتع نیست، خاطرنشان کرد: با امکانات موجود و چادرهای عشایری می‌توان امکان شب اقامت برای گردشگران ایجاد کرد و با برنامه‌ریزی درست دامداران می‌توانند از حضور گردشگر برای فروش محصولات تولیدی خود بدون واسطه بهره برند .
سید صمد کاظمی، با تأکید بر اینکه دامداران با توجه به ظرفیت مراتع می‌توانند راه‌های درآمدی دیگری هم داشته باشند و تنها متکی به درآمد دام نباشند، یکی از این راه‌ها را گردشگری عشایر برشمرد که اعتبار لازم برای آن از سوی سازمان عشایری با سود 6 درصد در نظر گرفته‌شده است.

کاظمی راهکار دیگری که علاوه بر دامداری می‌تواند موجب افزایش درآمد دامداران شود را کشت گیاهان دارویی برشمرد و افزود: اعتبارات خوبی در این زمینه برای مرتع‌داران در نظر گرفته‌شده است .
با توجه به این امر، کاظمی بر کار کارشناسی و شناسایی تمام ظرفیت‌های مراتع با توجه به قابلیت متفاوت هر مرتع، به‌منظور انجام طرح‌های تلفیقی برای بهبود درآمد مرتع‌داران تأکید کرد .
بررسی‌ها بیانگر آن هستند که عموماً وضع معیشت دامداران در سطح پایینی قرار دارد و یکی از راهکارهای مورداستفاده دامداران برای بهبود وضعیت درآمدشان، استفاده زمانی بیشتر از مراتع است، امری که شاید در کوتاه‌مدت به نفع آن‌ها باشد اما در درازمدت به ضرر آن‌ها تمام خواهد شد چراکه استفاده بی‌رویه از مراتعی که دارای توان محدود هستند، موجب افزایش فرسایش خاک و درنتیجه بازده حداقلی مراتع و درنهایت زیان دامدار خواهد شد .
با توجه به آنکه دامداری و بهره‌برداری از مراتع یکی از قطب‌های مهم اشتغال در شهرستان سوادکوه است. ازاین‌رو، تداوم این اشتغال و راهکارهایی برای بهبود معیشت دامداران در کنار حفظ مراتع یکی از اولویت‌های مهم شهرستان به شمار می‌رود و یکی از راه‌های تداوم دامداری در مراتع، کاهش فشار دام بر مراتع است و ازآنجاکه این امر به‌تنهایی موجب ایجاد فشار بر معیشت دامداران خواهد شد، این مسئله را می‌توان با افزایش ضریب تنوع درآمدی دامداران برطرف کرد؛ به این معنا که استفاده از مرتع می‌تواند تنها منحصر به دامداری نباشد و در کنار آن از دیگر پتانسیل‌ها همچون کشت گیاهان دارویی، پرورش قارچ و گردشگری عشایری سود برد.




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

برگزاری همزمان جشنواره بین‌المللی سینما حقیقت در ساری

بقاع متبرکه رامسر مرمت و بازسازی شد

حذف ` یوز ایرانی ` از آدیداس تا صدا و سیما

سند توسعه آب سفارشی سمنان وجاهت قانونی ندارد!

نگران درنای سپید سیبری هستیم/ رفع ممنوعیت حضور گردشگران در دماوند

برف، خودروهای بدون زنجیرچرخ را در جاده هراز زمینگیر کرد

آبگیری سد هراز؛ بمب خبری فاجعه زیست‌محیطی

دست سیاسیون در جیب منابع طبیعی/ طرح تنفس هم جنگل های شمال را احیا نکرد!

فرسایش آبی 125 میلیون هکتار از اراضی/ 86 دشت بحرانی است

راه‌های جویبار بوی خون می‌دهد/ مصوبه دولت روی کاغذ ماند

آغاز بارش برف در جاده های مازندران ؛ رانندگان احتیاط کنند

مهاجرت پرندگان به اوج رسید/ فریدونکنار همچنان قتلگاه پرندگان

تفکیک اراضی و زمین‌خواری؛ جریان غالب سوداگری در مازندران

دست مرگ بر شانه های نحیف شمشادهای شمال کشور

خرید و فروش خانگی سموم غیرمجاز در ساری /جهاد کشاورزی نظارت ندارد!

تنها 30 سال فرصت برای نجات جنگل های هیرکانی

مطالعات انتقال آب دریای خزر متوقف شود

توسعه به شرط نابودی!

اختصاص اعتبار 280 میلیون یورویی برای دفع مشکلات فاضلاب 5 شهر مازندران

مازنی ها ورزشکارتر شدند

رونمایی از انار باستانی مفرغی در بهشهر

احتمال وجود اسناد 400 ساله در دست مازندرانی ها

گرانی قطعه و لوازم همچنان بزرگترین مشکل کامیونداران

برای استفاده از محصولات تراریخته عجله نکنید!

حفظ محیط زیست به فرهنگ‌سازی نیاز دارد

دستوری که جان جنگل‌های مازندران را گرفت!

چوب ارزانی رونق صید بر قیمت ماهیان دریایی مازندران

اجرای 10 سرشاخه گیر سیل در غرب مازندران نیاز است

حال خراب بازار مسکن در مازندران

نقش اساسی جنگل در کاهش بروز سیل در مازندران

کمبود نیرو مهمترین مشکل مراکز درمانی و علت نارضایتی مردم است

برگزاری چهارمین گردهمایی دانشجویان حامی محیط زیست در مازندران

ارتباط برخی سودجویان با گالش‌ها در ارتفاعات جنگلی/ بدترین تجاوز به جنگل‌های هیرکانی رامسر در 10 سال اخیر

تغییر اقلیم عامل اصلی بارندگی‌های سیل‌آسا در مازندران

آبگرفتگی 18 شهر در مازندران

راه، آب و برق 5 روستای تنکابن همچنان قطع است

آب 9 روستای رامسر قطع است/ خسارت 100 میلیاردی سیل

رکود شکنی 17 ساله شدت بارندگی در مازندران

مازندران با تگرگ سفید شد/رعد برجان جوان سوارکار/رانش و طغیان

سقف 2 واحد مسکونی در جویبار تخریب شد

آماده‌باش تمامی دستگاه‌ها برای مقابله با سیل در نوشهر

منابع آبی به سمت شوری می رود/عقب ماندگی در بخش فاضلاب

بازنشستگی 550 هزار کارمند طی یکسال و نیم آینده

حرکت چراغ خاموش آزاد پزهای مازندران برای گرانی نان

بی توجهی به گردشگری پول‌ساز "سلامت" در مازندران

چشم برنج‌کاران به دست دولت است

21 واحد صنفی کیف و کفش تعطیل شدند/ تهیه مواد اولیه و معضل دستفروشان دو مشکل بزرگ کسبه آملی

افتتاح 7 مجموعه بوم‌گردی در مازندران

7 مجموعه بومگردی در مازندران اضافه می شود

شکوفه‌های گرانی!