پیام مازند

آخرين مطالب

کشاورزان مازندران در حسرت مهار آب های روان اقتصادي

کشاورزان مازندران در حسرت مهار آب های روان

  بزرگنمايي:

پیام مازند - ساری- حجم وسیعی از منابع آبی مازندران هر ساله بدون بهره برداری مفید به دریای خزر می ریزد و اینکه در مواقعی از سال کشاورزان این منطقه با مشکل کم آبی و پر آبی مواجه می شوند، نشانه غفلت از هدر رفت آب در بخش کشاورزی است.

به گزارش ایرنا، سال هایی است که با آمار کاهش بارندگی و روان آب های رودخانه های دائمی و همچنین کم شدن ذخایر آبی پشت سدها و آببندان ها که تا مرحله اخطار و نوبت بندی منابع آبی استان پیش می رود و از سوی دیگر با بارش برف قابل توجه در ارتفاعات البرز و بارندگی های سیل آسا و درنتیجه روان آب هایی با دبی بالا به صورت هرز وارد دریا خزر می شود، در هر 2صورت حسرت کشاورزان را در پی دارد.
آب به عنوان مهم ترین نیاز کشاورزی مازندران محسوب می شود، اما به رغم اهمیت کشاورزی این استان در تامین امنیت غذایی کشور، اکنون فقط حدود 11 درصد آب سطحی استان ذخیره می شود.
مازندران دارای 460 هزار هکتار زمین زراعی و باغی است و سالانه بیش از هفت میلیون تن انواع محصولات کشاورزی تولید می کند (حدود یک میلیون تن برنج سفید، 2میلیون و 500 هزار تن مرکبات، 180 هزار تن گوشت سفید، 85 هزار تن انواع آبزیان، 90 درصد کیوی، کشور، انواع گل و گیاه، گندم، علوفه و، کلزا) که 10 درصد ارزش افزوده محصولات کشاورزی کشور را شامل می شود نقش ملی در امنیت غذایی دارد.
مازندران از لحاظ آب و هوایی در منطقه معتدل خزری واقع است، میانگین بارش باران در این استان تا یک دهه پیش، بیش از 800 میلیمتر بود که در سال‌های اخیر به کمتر از 700 میلیمتر رسید و سال گذشته هم در خشک‌ترین سال تجربه شده طی نیم قرن، میزان بارندگی 522 میلیمتر بود.
براساس آمار، نزولات آسمانی در مازندران سالانه 15 میلیارد مترمکعب است که هشت میلیارد مترمکعب آن تبخیر شده و هدر می رود و 6 میلیارد و 850 میلیون مترمکعب باقی می ماند که از این میزان چهار میلیارد و 900 میلیون مترمکعب آب های سطحی شامل رودخانه‌ها، چشمه ها و یک میلیارد و 950 میلیون متر مکعب آب های زیرزمینی است که از آب های سطحی فقط 750 میلیون مترمکعب یعنی 11 درصد آن مهار می شود.
تحلیل هواشناسی مازندران بر اساس آمار و ارقام بارش نشان می دهد که از سال 1380 تا انتهای 1394 استان مازندران به طور مستمر درگیر خشکسالی های هیدرولوژیکی (آب های زیرزمینی) بوده و شدت آن از سال 1390 تا 1394 خیلی بیشتر از کل دوره آماری است.
وضعیت خشکسالی یک ساله 96 مازندران نشان نیز می دهد که 99 درصد از مساحت استان با انواع خشکسالی هواشناسی رو به رو شده و خشکسالی در 38 درصد از ارتفاعات شهرستان ساری " بسیار شدید " بوده است.
رودخانه هراز نمود حسرت به هرز رفتن آب
درحالی کمبود آب و نفوذ خشکسالی تا سال زراعی گذشته در مازندران مطرح بوده است که بارندگی های قابل توجه برف در ارتفاعات البرز و بارش در دشت درسال زراعی جاری سبب سر ریز شدن سدهای مازندران و تکمیل شدن ظرفیت آببندان ها و افزایش دبی آب رودخانه‌ها شده است.
طبق آمار هواشناسی مازندران میانگین بارش باران طی 9 ماهه سال زراعی جاری (مهر 97 تا 31 خرداد 98) 723 میلیمتر بوده است که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل 50 درصد بیشتر است. همچنین میانگین بارش باران سال زراعی جاری در استان نسبت به دوره آماری بلند مدت هم حدود 34 درصد بیشتر شد.
کم آبی در مازندران در گذشته‌های دور بیشتر در مناطق شرقی و آن هم اواخر مرداد ماه رخ می‌داد، اما اینکه تا سال گذشته خشکسالی و کم آبی به دشت هراز با رودخانه پر آب روان در آن منطقه آن هم در فروردین ماه از فصل بهار نمود پیدا کند، تهدید جدی علیه کشاورزی استان بوده است.
رودخانه "هراز" به عنوان مهم ترین رودخانه استان مازندران، سالانه یک میلیارد متر مکعب روان آب را در خود عبور می دهد و تامین کننده آب کشاورزی 110 هزار هکتار شالیزاری دشت هراز است.
اگرچه ساخت سد هراز (منگول) در سال‌های 69 و 70 ردیف اعتباری در بودجه ملی کشور گرفت، اما به دلیل اختلافات سیاسی، زیست محیطی و اجتماعی، عملیات اجرایی آن حدود 18 سال بعد در سال 1388 آغاز شد.
سد مخزنی هراز آمل از نوع خاکی با هسته رسی به ارتفاع 150 متر و 373 متر طول تاج سد به ظرفیت نهایی 650 میلیون مترمکعب بر روی رودخانه هراز درحال ساخت است و عملیات خاک ریزی این سد نیز در حال انجام است.
ضرورت و اهمیت تکمیل هر چه سریع تر و به بهره برداری رساندن سد هراز به این است که این سد به تنهایی می تواند حدود 700 میلیون متر مکعب آب برابر با هشت سد بزرگ و کوچک و 800 قطعه آببندان فعلی استان، ذخیره سازی را انجام بدهد.
آخرین وضعیت سد سازی در مازندران
در مازندران چند پروژه بزرگ سدسازی طی چند دهه اخیر تعریف شده است، سد البرز نخستین سد بزرگی است که در مازندران ایجاد شده است. سد گلورد هم در شرق مازندران سال گذشته آبگیری شد و سد بزرگ هراز هم در حال ساخت است تا نیاز آبی مناطق پایین دست را تأمین کند.
علاوه بر این سدها، برای مدیریت منابع آبی مازندران، 10 سد دیگر نیز در اندازه های مختلف تعریف شده که طبق برنامه ها باید تا سال 1425 به بهره برداری برسند. با بهره برداری از این سدها، میزان مهار آب های سطحی در مازندران به 38 درصد می رسد.
معاون طرح و توسعه شرکت آب منطقه ای مازندران به اهمیت سد سازی و توجه ملی در تخصیص اعتبار در این زمینه اشاره کرد و گفت که بدون وجود سدها امکان مدیریت سیلاب در مازندران وجود ندارد.
حیدر داودیان در گفت و گو با خبرنگار ایرنا با اشاره به حجم سیلاب اواخر سال گذشته در رودخانه های تالار، تجن، بابلرود و نکارود افزود: در رودخانه هایی که سدهای مخزنی وجود داشت سیلاب کاملاً کنترل و مدیریت شد اما در برخی از رودخانه ها مانند، تالار و زارم رود که سد نداشتیم شاهد خسارت سنگین به منازل مسکونی و اراضی زراعی بوده ایم.
معاون طرح و توسعه آب منطقه ای مازندران ادامه داد: هم اکنون مطالعات سد کسیلیان بر روی رودخانه کسیلیان (سرشاخه اصلی تالار) و سد زارم رود برروی رودخانه زارم رود (سرشاخه اصلی تجن) به اتمام رسیده و آماده اجراست که امیدواریم با رفع مشکلات موجود بتوانیم عملیات اجرایی آن را در سالجاری آغاز کنیم.
وی بااشاره به ضرورت ساخت سد برروی رودخانه های غرب استان برای کنترل سیلاب و همچنین تامین آب شرب و کشاورزی مردم منطقه گفت: مطالعات سد آزارود بزودی به اتمام می رسد که امیدواریم عملیات اجرایی آن نیز در سال های بعد شروع شود.
داودیان هزینه ساخت سدهای آماده اجرای استان را در مقایسه با میزان خسارات وارده در سیلاب سال 97 که بیش 2هزارو 500 میلیارد تومان بوده را بسیار ناچیز خواند و گفت: چنانچه سدهای آماده اجرا در سالهای گذشته ساخته می شد، قطعاً خسارتی در استان نداشتیم یا اینکه میزان خسارت بسیار اندک بوده است.
تکمیل سد هراز با تخصیص یکهزارو 500 میلیارد تومان اعتبار
معاون طرح توسعه شرکت آب منطقه ای مازندران در باره اهمیت ساخت سد مخزنی هراز و روند پیشرفت این سد گفت: سد هراز بزرگ ترین سد مخزنی در شمال کشور است و این سد بر اساس برنامه عقب است و اکنون حدود 40 درصد پیشرفت فیزیکی دارد.
حیدر داودیان در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود: برای اجرا و ساخت سد و ایجاد جاده جایگزین هراز آمل به بیش ازیکهزار و 500 میلیارد تومان اعتبار نیاز است.
وی توضیح داد: کار ساخت سد هراز در چهار سال گذشته با توجه جدی دولت تدبیر و امید با سرعت بیشتری همراه بوده و در این مدت با اختصاص اعتبار ملی بیش از 30 درصد پیشرفت فیزیکی داشته است.
معاون شرکت آب منطقه ای مازندران، با اشاره به اینکه تولید 25 مگاوات برق از سد هراز آمل پیش بینی شده است، بیان داشت: با بهره برداری از سد هراز مشکلات کم آبی بیش از یکصد هزار هکتار از اراضی پایین دست سد و شهرستانهای آمل، بابل، محمودآباد، فریدونکنار وبابلسر رفع و آب شرب مورد نیاز بیش از یک میلیون نفر از ساکنان این مناطق نیز تامین خواهد شد.
داودیان با بیان اینکه بخش زیادی از آب های استان در فصل غیر زراعی وارد دریا می شود، گفت: در حال حاضر فقط 11 درصد از آب های سطحی مازندران مهار می شود.
داودیان با اشاره به دیگر مؤلفه‌های این طرح از جمله احداث نیروگاه برق‌آبی به ظرفیت 25 مگاوات، از پیشرفت قابل توجه بخش‌هایی از پروژه جاده جایگزین این سد از جمله حفاری تونل‌ها و اجرای پل‌ها خبر داد و افزود: در تلاش هستیم تا پایان سال قطعه اول جاده جایگزین به طول 4 کیلومتر را به بهره برداری برسانیم.
سد های لاستیکی در مازندران
سدهای لاستیکی از یک تیوپ بزرگ و حجیم تشکیل شده‌اند که روی یک بستر بتنی نصب و با هوا پر می‌شوند و کنترل ساده آن برای تنظیم تعادل فشار درون تیوپ، اجرای فرمان تخلیه و یا پر کردن تیوپ مهمترین مزیت و کاربردی بودن سدهای لاستیکی است.
توسعه اراضی کشاورزی، ایجاد حوضچه مکش مناسب و انحراف آب، تغذیه آب زیر زمینی، جلوگیری از کف کنی و بهسازی سواحل رودخانه‌ها، افزایش سطح ترازآب و امکان انتقال آب به مزارع اطراف به روش پمپاژ، ذخیره سازی و تضمین آب اراضی حاشیه رودخانه‌ها، بهره برداری تفریحی و گردشگری، پرورش آبزیان، استفاده از آب مازاد رودخانه‌ها و هدایت آن به کانال‌های شبکه آبیاری جلوگیری از برگشت آب شور دریا از مهمترین اهداف اجرای طرح‌های لاستیکی دراستان های شمالی است.
معاون شرکت آب منطقه ای مازندران همچنین در این زمینه گفت که هم‌اکنون ساخت سد لاستیکی فرح آباد بر روی رودخانه تجن، سد لاستیکی پازوار بر روی رودخانه بابلرود، سد لاستیکی سرخرود بر روی رودخانه هراز و سد لاستیکی لاریم جویبار بر روی رودخانه سیاهرود با 50 درصد پیشرفت فیزیکی در حال اجرا است که با بهره برداری از سد لاستیکی لاریم جویبار تا پایان امسال آب مورد نیاز چهار هزار و 200 هکتار از اراضی منطقه تأمین می‌شود.
داودیان ادامه داد: سهولت اجرا، طراحی سریع، سهولت نصب و بهره برداری، هزینه اندک اجرای طرح و مدت زمان کوتاه اجرا از ویژگی‌های مهم سدهای لاستیکی برشمرد و گفت: با توجه به انعطاف پذیری قابل توجه در مقابل عوامل خارجی، امکان تغییر شکل و سبکی سدهای لاستیکی می‌توانند جایگزین مناسبی برای سازه‌های آبی جهت کنترل سیلاب در استان‌های شمالی کشور محسوب شوند.
در حال حاضر استان مازندران دارای 2 سد بزرگ شهید رجایی ساری و البرز در سوادکوه و 6 سد کوچک با ظرفیت ذخیره 350 میلیون مترمکعب و 800 قطعه آببندان در سطح 17 هزار هکتار با ظرفیت ذخیره 370 میلیون متر مکعب است که نقش مهار آب سطحی استان را دارند.
6990/‏1899





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

40 هزار تن گندم از کشاورزان مازندران خریداری شد

هزار ایستگاه رصد میوه مدیترانه‌ای در مازندران

افت 15 درصدی مصرف محصولات لبنی

پیک مصرف برق در مازندران به 1850 مگاوات رسید

40 هزار تن گندم از کشاورزان مازندران خریداری شد

بودجه 240 میلیارد ریالی فرهنگی شهرداری ساری چگونه هزینه می شود؟

زمین های کشاورزی با ارزش اما برای فروش!

55 پروژه راه و شهرسازی هفته دولت در مازندران بهره برداری می شود

تخصیص 250 میلیارد ریال بودجه برای تکمیل نیروگاه زباله‌سوز نوشهر

تمام زیرساخت های برداشتن تحریم های اقتصادی را دارا هستیم

کشف 2 تن چوب آلات جنگلی قاچاق در میاندورود

جوی پایدار در مازندران/ کشاورزان محصولات خود را برداشت کنند

نمایشگاه ملی صنایع دستی در مازندران برپا می شود

توزیع لاستیک های وارداتی تابع بازار ارز است

حال خوش حدود 70 درصد از صنایع مازندران

سرنوشت ناتمام حدود 600 طرح صنعتی در مازندران

دست‌بافته های زنان به خارج صادر می شود

وقتی خزر هست اما...

بانک ها برای سرمایه گذاری در بخش های مختلف مشارکت کنند

وقتی خزر هست اما...

افت شدید ارزش معاملات سهام در بازار بورس مازندران

نخستین برنج ارگانیگ مازندران برداشت شد

خرده مالکیتی برای صادرات برنج مازندران یک آفت است

20 مرداد خط پایان کشت دوباره برنج در مازندران تعیین شد

تکمیل پروژه های تولیدی بالای 60 درصد پیشرفت از اولویت ها است

کاهش 6 درصدی تلفات شبکه توزیع برق مازندران در دولت تدبیر

آیا حذف چهار صفر بدون اصلاحات اقتصادی اثری دارد؟

تعطیلی 11 کارگاه معدنی در مازندران

ایران رتبه 7 تولید و رده 50 صادرات هلو و شلیل را دارد

نبود صنایع تبدیلی و هجوم دلالان آفت بزرگ باغداری است

بازدید معاون رئیس جمهور از مزرعه پرورش ماهی دو هزار تنکابن

طرح تولید انبوه قزل آلای رنگین کمان عاری از بیماری رونمایی شد

صادرات 421 هزار تن کالا از مازندران به 24 کشور جهان

پروژه 2 میلیاردی مخابراتی دهستان فشکور راکد مانده است

160 هزار میلیارد ریال پروژه گردشگری در مازندران در حال اجرا است

صنعت گردشگری با مزرعه در مازندران تقابل دارد!

پرداخت 603 میلیارد ریال از مطالبات گندمکاران مازندران

سهم 61 درصدی مالیات در بخش صنعت/ نهضت صادرات محور راه افتد

نرخ گذاری های ارزی رانت جدید ایجاد کرده است

تولید را نباید متوقف کرد

قفل یک واحد بزرگ تولیدی در آمل پس ازیک دهه باز شد

مازندرانی ها به فروش سهام روی خوش نشان دادند

مجوز ایجاد شهرک صنایع دستی و گردشگری مازندرن برای رامسر صادر شد

احیای قطب کشاورزی کشور با طرح همگام با کشاورز

754 میلیارد ریال از مطالبات گندمکاران مازندران پرداخت شد

100 میلیارد تومان سرمایه درگردش برای صنایع چوب و کاغذ تخصیص یافت

900 میلیارد تومان تسهیلات ارزان قیمت به بخش کشاورزی مازندران اختصاص یافت

تامین منابع بنگاه‌های تولیدی بانک محور است

قانون های بانکی چوب لای چرخ تولید گیاهان زینتی می گذارند/ لزوم تغییر گلخانه های مازندران به شیوه صنعتی

کشاورزی مازندران با ویلاسازی ها متلاشی شده است