پیام مازند

آخرين مطالب

رخت نو بر تن سال مازندرانی فرهنگي

رخت نو بر تن سال مازندرانی

  بزرگنمايي:

پیام مازند - ساری - فردا چهارشنبه دوم مرداد آغاز سال 1531 تبری و جشن سال نو به همین مناسبت است، جشنی که زمانی بسیار دور در سراسر جغرافیای تبرستان برپا داشته می شد ولی امروز تنها در بخش هایی از مازندرانی آن هم به بهانه فراموش نشدن تقویم تبری برپا داشته می شود.

به گزارش ایرنا، دوم مرداد همزمان با اول "فردینه ما" روز نخست سال تبری است و مازندرانی‌ها در این روز به شکرانه برداشت محصول که در گذشته گندم و جو بود، جشن برگزار می‌کنند.
تبرستان یا طبرستان به لحاظ جغرافیایی شامل استان مازندران، بخش هایی از استان های گلستان و گیلان، استان تهران و شمال استان سمنان بوده است که از قرن دهم هجری خورشیدی نام مازندران بر این سرزمین نهاده شد.
علت نامگذاری طبرستان یا «تپورستان» به دلیل وجود قوم «تپور» بوده است که چهار هزار سال پیش در این استان زندگی می کردند. در واقع طبری ها با پیشینه چهار هزار ساله خود یکی از قدیمی ترین اقوام ساکن در ایران هستند که پیش از آریایی ها در این منطقه زندگی می کردند.
تولد یک تقویم
روایت مورد قبول در باره مبدا سال طبری محاسبه آن از دوم مرداد 133 سال پیش از هجرت مصادف با پادشاهی «قباد ساسانی» و حاکمیت فرزندش «کیوس» بر طبرستان است. گفته می شود در این سال مردمان طبرستان با برقراری یک روز کبیسه به نام «ششک» سال را از گردش بازداشتند.
در تقویم باستانی طبری فصل بهار 100 روز شامل 50 روز بهار سرد و 50 روز بهار گرم، تابستان 85 روز، پاییز سرد 50 روز و زمستان هم 80 روز است.
پنج روز اضافه هر سال در ماه های دوازده گانه سال طبری محاسبه نمی شود، بلکه به عنوان «پتک» به آخر سال افزوده می شود و روز اضافه سال های کبیسه هم «ششک» گفته می شود.
نخسین روز سال طبری هم «فردینه ماه» نام دارد.
نام ماه های طبری هم عبارت از «فردینه ماه، کرچه ماه، هر ماه، تیر ماه، ملار ماه، شروینه ماه، میر ماه، دونه ماه، ارکه ماه، د ماه، و همنه ماه و نوروز ماه» است.
برخی از پژوهشگران فرهنگ عامه و تاریخ پژوهان معتقدند که تقویم طبری به لحاظ علمی و دقت بسیار فراتر از تقویم میلادی است و تعدادی هم بر این باورند که ستاره شناسان تپوری یک هزار و 700 سال قبل از میلاد مسیح این تقویم را تهیه کردند که کوچک ترین خطایی در آن دیده نمی شود.
جشن "یار" یا باج و خراج
علی رمضانی پژوهشگر مازندرانی در باره آغاز سال 1531 مازندرانی به ایرنا گفت: بر اساس یافته‌های جدید، گاهشمار مازندرانی در 1531 سال قبل تصویب شده است.
وی افزود: از دوران هخامنشیان، آریایی‌ها در ایران جشن‌های زمستانه و تابستانه برگزار می‌کردند. جشن تابستانه با عنوان "یار" در ایران برگزار می‌شد که به معنای گرما و "حار" عربی است. این جشن همزمان با فصل گرما و در مرداد ماه برگزار می‌شد.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه جشن زمستان هم با عنوان "ثرد" برگزار می‌شد، افزود: این جشن سابقه طولانی‌تری نسبت به دیگر جشن‌ها دارد.
عضو ستاد برگزاری جشن سال نو مازندرانی گفت : جشن سال نو با عنوان "نو سال" در واقع جشن خراج یا خرمن بود. حکام محلی در زمان برداشت محصول، این جشن را برگزار و باج و خراج خود را دریافت می‌کردند.
رمضانی درباره سابقه جشن سال نو مازندرانی یادآور شد: ابوریحان بیرونی در کتاب تحقیق ماللهند از تنها جشنی که نام می‌برد جشن سال نو مازندرانی‌ها است.
وی با اشاره به اینکه جشن سال نو مازندرانی، جشن مالکان اراضی بود که در فصل برداشت محصول برگزار می‌شد، افزود: کشاورزان با برداشت محصول، در این جشن شرکت می‌کردند.
این پژوهشگر با بیان اینکه این جشن در سال‌های اخیر به ویژه از زمان اصلاحات اراضی مورد غفلت قرار گرفته و کمتر به آن پرداخته شده است، اظهار کرد: امسال با تشکیل ستاد برگزاری جشن سال نو مازندرانی، در صدد احیای این جشن هستیم.
رمضانی گفت : انتظار داریم این جشن، رویکرد مردمی داشته و شکل دولتی به خود نگیرد.
وی افزود: برای احیای جشن سال نو مازندرانی، نیاز است هر مازندرانی از گاهشمار تبری استفاده کنند.
سال نو، کایری و برنامه‌ریزی سفر زیارتی
دیگر پژوهشگر مازندرانی هم در باره آئین‌های سال نو مازندرانی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا در ساری گفت : خانه تکانی و پختن غذاها و شیرینی‌های محلی از آداب سال نو مازندرانی است.
فریده یوسفی با بیان اینکه زنان مازندرانی سفره سال نو پهن می‌کردند، افزود: سنت تحویل سال نو با عناوین مختلفی مانند "مارمه"، "خش لینگ" یا "خش په" به شکل خاصی برگزار می‌شد.
نویسنده کتاب آئین‌های باستانی مردم مازندران ادامه داد: مازندرانی‌ها در جشن سال نو، به دیدار بزرگترها و یا خانواده‌های عزادار می‌رفتند و رخت عزا را با لباس رنگ روشن، عوض می‌کردند.
این پژوهشگر با بیان اینکه مرداد، فصل قد کشیدن ساقه‌های برنج بود، گفت : در این دیدارها از کمک برای برداشت محصول یا "کایر" صحبت می‌کردند و برنامه‌ریزی برای سفر زیارتی بعد از برداشت محصول هم از دیگر موضوعات در این دید و بازدیدها بود.
وی خاطرنشان کرد: پوشیدن لباس نو و رنگ روشن و پختن غذای روز عید از آیین‌هایی بود که مردم مازندران در جشن سال نو تبری برگزار می‌کردند.
9927/1654





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

آزادسازی بنای صفی‌آباد بهشهر چشم انتظار فنس‌کشی

مشکل فرهنگی کشور ناشی از نبود سیاست گذاری منسجم در جامعه است

اکران همزمان فیلم های جشنواره بین المللی کودکان در ساری

اکران همزمان فیلم های جشنواره بین المللی کودکان در ساری

ادعای جدید ترامپ : ایران می خواهد با ما توافق کند

پویش ملی « خانواده» در مازندران اجرا می شود

ادعای جدید ترامپ : آمریکا نیازی به نفت و گاز خاورمیانه ندارد

جشنواره داستان کوتاه «یوسف» در مازندران برگزار می شود

بازی های بومی و محلی فرهنگی به تاریخ سپرده

چراغ هشتمین اجلاس بین المللی دهه غدیر در مازندران روشن شد

ادعای یک فرمانده آبراهام لینکلن : به‌ دنبال جنگ نیستیم

حکومت ولایی نظام اسلامی مهمترین نعمت الهی است

فضای احترام حاکم بر حج تمتع امسال

370 مسجد میزبان برپایی دعای عرفه در مازندران است

پرورش دانش آموزان نباید اسیر جلسه‌زدگی مدیران شود

نمایش صحنه ای «دایره‌زنگی» در آمل به روی صحنه می رود

طرح ملی « هوای تازه» در مازندران آغاز شد

ششمین جشنواره انجیر در گلوگاه برپا می شود

هشتمین اجلاس بین المللی دکترین جهانی غدیر برگزار می شود

« غدیر » سنت و چراغ راه هدایت است

برگزاری هشتمین اجلاس بین المللی دکترین جهانی غدیر در مازندران

ضرورت هم افزایی دستگاه‌ها برای توسعه فرهنگ و هنر مازندران

نمایش آیین های کهن باستانی درنمایشگاه نقاشی نوجوانان آملی

نمایشگاه گروهی عکس « کیوسک» در مازندران برپا می شود

وجود 1700 واحد بومگردی در کشور/ درجه بندی بومگردی ها

مازندران قطب گردشگری روستایی در کشور

نمایش نامه خوانی «مرگ فروشنده» در فریدونکنار

سینما مردم آمل با فیلم « نبرد خلیج فارس2 » پرده برداری شد

انگلیس پیشنهاد تبادل نفتکش های توقیفی را رد کرد

پتانسیل های رامسر در نمازجمعه مطالبه گری می شود

پیشنهاد خواهرخواندگی بین 3 منطقه مازندران و اتریش

110 پروژه گردشگری در مازندران در دست اجرا است

اجرای 2000 پروژه عمرانی و مرمتی گردشگری و میراثی در کشور

توسعه گردشگری با مشارکت همگانی و تامین زیر ساخت ها امکان پذیر است

"علی بابا و چهل دزد " ترکیب هنر نویسندگی و مترجمی

مازندران جشنواره روز جهانی خزر را با حضور سفرای خارجی برگزار می کند

نوسازی بقاع متبرکه موجب رونق گردشگری مذهبی می شود

برنامه های فرهنگی کانون های مساجد آسیب شناسی شود

فعالیت 25 هزار کانون فرهنگی در مساجد کشور

سبک زندگی قرآنی عامل کاهش آسیب های اجتماعی است

تولید فیلم داستانی « مَه و مِه» در آمل

وزیر خارجه انگلیس : قصد اتخاذ تصمیمات شتاب‌ زده درباره ایران را ندارم

نامه ایران به شورای امنیت درباره علل توقیف نفتکش انگلیسی

جانسون : اما و اگر ندارد، از اتحادیه اروپا خارج می‌ شویم

جشن خیابانی به مناسبت سال نو تبری در ساری برگزار شد

افول نمدمالی در مازندران

کتاب « 52 سال دیر کرده ای ای عشق » در آمل رونمایی شد

نمایشگاه ملی صنایع دستی در قائمشهر برپا می شود

رخت نو بر تن سال مازندرانی

جنگل‌های هیرکانی از شرایط موجود تا وضعیت موعود